W niniejszym artykule badamy związek między rutynizacją zadań zawodowych uchodźców wojennych w kraju docelowym a rewizją ich zamiarów powrotu. Wykorzystując dane z badania panelowego ukraińskich uchodźców w Polsce, zebrane w latach 2022–2023, dokumentujemy znaczną rutynizację zadań, rozumianą jako wzrost intensywności zadań rutynowych na poziomie pracownika w porównaniu z pracą wykonywaną przed przymusowym przesiedleniem. Zjawisko to dotyczy zarówno uchodźców, którzy przeszli do zawodów wymagających niższych kwalifikacji, jak i tych, którzy zachowali status zawodowy sprzed przesiedlenia. Opierając się na ramach koncepcyjnych, w których rutynizacja zadań może ograniczać wykorzystanie umiejętności oraz obniżać satysfakcję z pracy, pokazujemy, że uchodźcy doświadczający silniejszej rutynizacji istotnie częściej deklarowali w 2023 roku zamiar powrotu do Ukrainy — w szczególności ci, którzy początkowo nie zamierzali wracać — oraz rzadziej planowali osiedlenie się w Polsce. Zależność ta utrzymuje się po uwzględnieniu zarobków i degradacji zawodowej. Nasze wyniki sugerują, że treść wykonywanej pracy — wykraczająca poza sam status zatrudnienia i wysokość zarobków — pomaga wyjaśnić, w jaki sposób uchodźcy ponownie oceniają swoje perspektywy w kraju przyjmującym i rewidują zamiary powrotu.
Dziękujemy Cevatowi Girayowi Aksoyowi oraz uczestnikom warsztatów „Return and Integration Prospects of Ukrainian Refugees” w Norymberdze za pomocne komentarze. W artykule wykorzystano dane zebrane w ankiecie wspieranej finansowo przez Międzynarodową Organizację ds. Migracji. Obowiązują standardowe zastrzeżenia. Wszystkie błędy są nasze.