Ryzyka związane z transformacją niskoemisyjną w Polsce

ibs-event-transrisk-pl

Warszawa

rozpoczęcie

zakończenie

Centrum Konferencyjne Ogrodowa 58 (sala VIP)

12 października eksperci naszego Instytutu oraz zaproszeni naukowcy z Polski, Grecji i Szwajcarii zaprezentowali wyniki najnowszych badań dotyczących ryzyk związanych z przejściem na niskoemisyjne źródła energii.
Celem spotkania zorganizowanego przez nasz Instytut było przedstawienie możliwych ścieżek transformacji w energetyce oraz ich skutków dla rynku pracy, sektora innowacyjności i bezpieczeństwa energetycznego państwa. Problematyka przejścia na niskoemisyjne źródła energii budzi wątpliwości zarówno wśród polityków i przedstawicieli przemysłu, jak i ekonomistów. Zaletą odnawialnych źródeł energii (OZE) jest szybki rozwój technologiczny oraz rola w ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych. Z drugiej strony rozwój tej technologii może stanowić zagrożenie dla miejsc pracy w sektorze węglowym oraz dla efektywnego funkcjonowania istniejących elektrowni węglowych.
Poniżej publikujemy krótkie podsumowanie spotkania oraz wybrane prezentacje (w języku angielskim).  
Ryzyka związane z pakietem zimowym
W pierwszej prezentacji profesor Władysław Mielczarski z Politechniki Łódzkiej przedstawił ryzyka związane z pakietem zimowym i jego wpływ na sektor energetyczny. Wskazał między innymi na pięć głównych wymiarów unii energetycznej w UE: dekarbonizacja, efektywność energetyczna, bezpieczeństwo energetyczne, wewnętrzny rynek energetyczny oraz badania, innowacje i konkurencyjność.
Ceny uprawnień do emisji EUA
Z kolei Robert Jeszke z Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) pokazał, jakie są determinanty i trendy w kształtowaniu się uprawnień do emisji (EUA). Jego zdaniem związek między cenami uprawnień a cenami surowców energetycznych istnieje, ponieważ w części branż objętych regulacjami dotyczącymi uprawnień wypracowano możliwość przełączania się pomiędzy różnymi paliwami w procesie produkcyjnym. Rosnące ceny gazu i ropy (przy stałej cenie węgla) doprowadzą do rosnącego zapotrzebowania na węgiel, a tym samym rosnącego zapotrzebowania na uprawnienia EUA.
Znaczenie węgla w miksie energetycznym w Polsce
Dr Artur Wyrwa z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie pokazał natomiast symulacje dotyczące roli węgla w polskim miksie energetycznym. Jego zdaniem jednostki na węgiel będą nadal dominowały w produkcji energii w Polsce w kolejnych 15-20 latach, ale udział węgla będzie stopniowo spadał (w szczególności po 2030 roku), robiąc miejsce innym technologiom. Warto jednak podkreślić, że nawet w optymistycznym scenariuszu udział paliw kopalnych w produkcji energii w Polsce spadnie z ponad 80% obecnie do 48% w 2050 roku.
Skutki transformacji niskoemisyjnej dla rynku pracy
Marek Antosiewicz z naszego Instytutu przedstawił makroekonomiczne skutki transformacji niskoemisyjnej w Polsce. Wyniki zostały uzyskane za pomocą modelu optymalizacyjnego systemu energetycznego i modelu równowagi ogólnej – MEMO – opracowanego w naszym Instytucie. Według prognoz poziom PKB oraz poziom zatrudnienia spadną maksymalnie o 1% przy przyjętych założeniach. Co ważniejsze spadek ten będzie jedynie przejściowy.
Transformacja niskoemisyjna oczyma interesariuszy
Profesor Haris Doukas i Alexandros Nikas z Politechniki Ateńskiej (NTUA) oraz Aleksander Szpor (IBS) poprowadzili warsztaty w oparciu o metodę Fuzzy Cognitive Mapping. Metoda ta wykorzystywana jest do zbierania danych jakościowych oraz ich przetwarzania w dane ilościowe, w celu wsparcia procesów decyzyjnych. Fundamentem badania są wyrażone przez osoby badane opinie na temat postawionego problemu i możliwych rozwiązań. Przetworzenie tych danych za pomocą odpowiednich modeli pozwala na ustrukturyzowanie i zobrazowanie problemów, co do których modele ekonomiczne lub technologiczne nie dają wystarczającej odpowiedzi. W trakcie warsztatów dyskutowano o wpływie wyodrębnionych uprzednio ryzyk i  niepewności związanych z dwoma ścieżkami transformacji energetycznej: modernizacją energetyki węglowej oraz wdrożeniem miksu opartego na niestabilnych źródłach energii.
 Czy potrzebujemy gazu jako „paliwa pomostowego”?
Następnie Paula Diaz i dr Oscar van Vliet z Politechniki Federalnej w Zurychu próbowali odpowiedzieć na pytanie, czy gaz jest niezbędny w systemie energetycznym jako „paliwo pomostowe”. Na przykładzie Szwajcarii wskazali, że w systemie który zmierza do produkowania energii z wiatru i słońca, wykorzystanie gazu jako paliwa pomostowego nie przynosi znaczących korzyści.
Dywersyfikacja inwestycji w sektorze energetycznym
Dr hab. Karolina Safarzyńska z Uniwersytetu Warszawskiego pokazała, jakie znaczenie dla przemian w kierunku gospodarki niskoemisyjnej ma dywersyfikacja inwestycji w sektorze energetycznym. Dywersyfikacja ta z jednej strony pozwala utrzymać „otwartą furtkę” w przypadku szczególnie szybkiego rozwoju określonej technologii oraz zwiększa możliwości adaptacyjne całego systemu, ale z drugiej strony jest zazwyczaj kosztowna i zmniejsza korzyści ze specjalizacji.
„Zielone” badania i rozwój – jak i kiedy przeprowadzić transformację sektora B+R?
Dr Jan Witajewski-Baltvilks z naszego Instytutu przedstawił model ekonomiczny, który przewiduje, że inwestycje w rozwój zielonych technologii w jednym regionie świata (np. w Unii Europejskiej) zachęcają do podobnych inwestycji w pozostałych regionach świata. Następnie zwrócił uwagę na to, że szybki spadek kosztów instalacji odnawialnych źródeł energii (OZE) może zachęcać inwestorów do strategicznego opóźniania inwestycji w OZE (artykuł). W trzeciej części prezentacji, ekonomista przedstawił analizę kosztów transformacji niskoemisyjnej dla rynku pracy (zobacz więcej wyników).
W trakcie spotkania uczestnicy mieli również okazję do krótkiej wymiany poglądów zaaranżowanej przez dr Jenny Lieu z Science Policy Research Unit (University of Sussex) – koordynatorkę projektu TRANSrisk.

js, as, jwb

***

Zachęcamy do zapoznania się z prezentacjami dostępnymi poniżej oraz z wynikami badań przeprowadzonych w ramach projektu TRANSrisk (zobacz).

***

Prelegentom dziękujemy za ciekawe prezentacje, a uczestnikom za zainteresowanie spotkaniem!

 zdjęcia: Kuba Kilian

*Seminarium zostało zorganizowane ze środków projektu TRANSrisk będącego częścią programu badawczego Komisji Europejskiej Horyzont 2020 (umowa nr 642260)oraz środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeznaczonych na działalność upowszechniającą naukę (nr 892/P-DUN/2017).

Transrisk_MNiSW_loga_pl2
program
  • 12.30 - 13.30 Lunch

  • 13.30 - 14.10 Sesja otwierająca: szanse i ryzyka transformacji niskoemisyjnej

    Piotr Lewandowski (Instytut Badań Strukturalnych – IBS)

    Reprezentant/ka administracji publicznej (TBC)

    Prof. dr hab. inż. Władysław Mielczarski (Politechnika Łódzka – PŁ)

    Robert Jeszke (Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami – KOBiZE)

  • 14.10 - 15.45 Sesja I

  • Znaczenie węgla w miksie energetycznym w Polsce

    Dr Artur Wyrwa (Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie – AGH)

  • Skutki transformacji niskoemisyjnej dla rynku pracy

    Marek Antosiewicz (Instytut Badań Strukturalnych – IBS)

  • Transformacja niskoemisyjna oczyma interesariuszy – prezentacja i warsztaty z metodą Fuzzy Cognitive Mapping (FCM)

    Prof. Haris Doukas (Politechnika Ateńska – NTUA)

    Alexandros Nikas (Politechnika Ateńska – NTUA)

    Aleksander Szpor (Instytut Badań Strukturalnych – IBS)

  • 15.45 - 16.00 Przerwa kawowa

  • 16.00 - 17.15 Sesja II

  • Czy potrzebujemy gazu jako „paliwa pomostowego”?

    Paula Diaz (Politechnika Federalna w Zurychu – ETH Zurich)

    Dr Oscar van Vliet (Politechnika Federalna w Zurychu – ETH Zurich)

  • Dywersifikacja inwestycji w sektorze energetycznym, a procesy przemian w kierunku gospodarki niskoemisyjnej

    Dr hab. Karolina Safarzyńska (Uniwersytet Warszawski)

  • „Zielone” badania i rozwój – jak i kiedy przeprowadzić transformację sektora B+R?

    Dr Jan Witajewski-Baltvilks (Instytut Badań Strukturalnych – IBS)

  • Podsumowanie

    Dr Jan Witajewski-Baltvilks (Instytut Badań Strukturalnych – IBS)

wszystkie wydarzenia