Społeczne wymiary transformacji energetycznej: nierówności, instytucje i akceptacja zmian
December 3 2025
28 listopada 2025 r. w Centrum Szkoleniowym Wspólna w Warszawie odbyło się seminarium Instytutu Badań Strukturalnych poświęcone społecznym aspektom transformacji energetycznej w Polsce.
W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej, organizacji pozarządowych oraz instytucji badawczych.
Podczas seminarium zaprezentowano wyniki najnowszych badań IBS, koncentrujących się na analizie postaw społecznych warunkujących zaangażowanie w transformację energetyczną oraz akceptację zachodzących zmian.
Joanna Mazurkiewicz omówiła wyniki badania dotyczącego społecznych preferencji wobec różnych wariantów polityki energetyczno-klimatycznej oraz podziału kosztów i korzyści związanych z transformacją energetyczną. W prezentacji pokazano również czynniki kształtujące nastawienie do zmian zachodzących w sektorze energii oraz zróżnicowanie postaw wobec działań klimatycznych.
Jan Frankowski przedstawił analizę wpływu „efektu sąsiedztwa” na decyzje inwestycyjne związane z instalacjami OZE wśród mieszkańców budynków jednorodzinnych. W badaniu, opartym na danych programu „Czyste Powietrze”, zidentyfikowano siłę efektu naśladowania oraz wpływ różnic dochodowych i majątkowych na rozprzestrzenianie się nowych rozwiązań technologicznych.
Z kolei Aleksandra Prusak zaprezentowała wyniki badań przeprowadzonych w spółdzielniach i wspólnotach mieszkaniowych, które pozwoliły zidentyfikować bariery i czynniki sprzyjające wdrażaniu rozwiązań prosumenckich w budynkach wielorodzinnych.
W trakcie dyskusji uczestnicy podkreślali znaczenie instytucji lokalnych w upowszechnianiu dobrych praktyk oraz wskazywali na bariery finansowe i informacyjne utrudniające prowadzenie transformacji energetycznej w skali regionalnej i lokalnej. Zwracano również uwagę na potrzebę lepszego uwzględniania wrażliwych grup społecznych w politykach klimatycznych.
Wskazano także obszary wymagające pogłębienia wiedzy badawczej, dotyczące m.in. postrzegania materialnych i niematerialnych kosztów transformacji energetycznej, pozafinansowych motywacji do inwestowania w rozwiązania sprzyjające dekarbonizacji oraz oceny efektów inwestycji przez beneficjentów programów wsparcia.
