Konferencja „Uzależnienia – Polityka, Nauka, Praktyka”

Program wydarzenia obejmował sesje plenarne i problemowe poświęcone m.in. polityce alkoholowej, ekonomicznych uwarunkowaniach konsumpcji alkoholu, zdrowiu psychicznym dzieci i młodzieży, psychodelikach, uzależnieniach w populacjach migracyjnych oraz nowych formach dostępności narkotyków i leków. Konferencja zgromadziła przedstawicieli administracji publicznej, środowiska naukowego oraz praktyków zajmujących się profilaktyką i leczeniem uzależnień.

Podczas sesji plenarnej poświęconej ekonomicznym mechanizmom ograniczania dostępności alkoholu, Prezes IBS Piotr Lewandowski przedstawił referat „Wpływ polityki akcyzowej i dostępności cenowej alkoholu na konsumpcję w Polsce”, oparty o badania prowadzone wspólnie z Karolem Madoniem (IBS). Prezentacja pokazywała, że w ostatniej dekadzie alkohol stał się w Polsce znacznie bardziej dostępny ekonomicznie, ponieważ wzrost dochodów gospodarstw domowych wyraźnie przewyższał tempo wzrostu stawek akcyzy.

Na podstawie danych z Badania Budżetów Gospodarstw Domowych oszacowaliśmy wpływ zmian relacji cen alkoholu do dochodów ludności na prawdopodobieństwo zakupu oraz wielkość konsumpcji, czyli tzw. ekstensywne i intensywne elastyczności cenowe popytu na alkohol.
 

Wyniki wskazują, że spadek relatywnych cen alkoholu zwiększa jego spożycie. Dla wódki szczególnie mocny jest kanał związany z decyzją o zakupie, natomiast dla piwa dominuje kanał wolumenu zakupów. Reakcje na wzrost cen są silniejsze w gospodarstwach o niższym poziomie wykształcenia. Analiza scenariuszowa pokazała również, że aby realnie zmniejszyć ekonomiczną dostępność alkoholu, tempo wzrostu akcyzy na alkohol powinno wynosić co najmniej 15% rocznie do 2029 roku.

Po prezentacji odbył się panel dyskusyjny poświęcony ekonomicznym instrumentom ograniczania dostępności alkoholu, prowadzony przez prof. Justynę Klingemann (Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy). W dyskusji udział wzięli: Krzysztof Brzózka (doradca Senatu RP), dr Michał Bujalski (Uniwersytet Warszawski), dr Bogusława Bukowska (Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom), dr Jacek Moskalewicz (Instytut Psychiatrii i Neurologii), dr Marcin Wroński (Rada Fiskalna i SGH) oraz dr Piotr Lewandowski (Instytut Badań Strukturalnych). Panel koncentrował się na roli polityki akcyzowej jako narzędzia zdrowia publicznego, wadach i zaletach potencjalnego wprowadzania minimalnej ceny alkoholu, oraz ekonomii politycznej interwencji wpływających na dostępność alkoholu za pomocą czynników ekonomicznych.