{"id":45780,"date":"2024-11-18T14:51:56","date_gmt":"2024-11-18T13:51:56","guid":{"rendered":"https:\/\/ibs.org.pl\/?p=45780"},"modified":"2024-11-28T14:55:24","modified_gmt":"2024-11-28T13:55:24","slug":"choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/","title":{"rendered":"Cho\u0107 jest nas mniej, potrzebujemy adaptowa\u0107 pustostany"},"content":{"rendered":"\n
<\/div>\n\n\n\n

Nowa Strategia Rozwoju Polski,  zapowiedziana przez min. Katarzyn\u0119 Pe\u0142czy\u0144sk\u0105-Na\u0142\u0119cz na IV Kongresie Polityki Regionalnej i Miejskiej<\/a> ma silniej ni\u017c kiedykolwiek k\u0142a\u015b\u0107 nacisk na \u0142agodzenie i adaptacj\u0119 do nieuniknionych zmian demograficznych. Jednym z rozwi\u0105za\u0144 mo\u017ce by\u0107 w\u0142a\u015bnie rozs\u0105dna polityka wobec pustostan\u00f3w \u2013 z korzy\u015bci\u0105 dla poprawy warunk\u00f3w bytowych i bezpiecze\u0144stwa mieszka\u0144c\u00f3w oraz wizerunku wyludniaj\u0105cych si\u0119 miast.<\/p>\n\n\n\n

Zemsta za utrat\u0119 znaczenia<\/h2>\n\n\n\n

W tym roku na Reddicie zyska\u0142a popularno\u015b\u0107 mapa pokazuj\u0105ca historyczny szczyt ludno\u015bci w poszczeg\u00f3lnych hrabstwach Stan\u00f3w Zjednoczonych<\/a>. Mapa ta pozwoli\u0142a dostrzec kilka kluczowych moment\u00f3w w historii USA: masow\u0105 migracj\u0119 afroameryka\u0144skich mieszka\u0144c\u00f3w po\u0142udniowych stan\u00f3w do miast w latach 1910-1920, katastrof\u0119 spo\u0142eczno-ekologiczn\u0105 Wielkich R\u00f3wnin (Dust Bowl) w latach 30. czy rozkwit przemys\u0142u w Pasie Rdzy i Appalachach w latach 50. i 60. XX wieku. Te tereny, cytuj\u0105c znanego ekonomist\u0119 rozwoju regionalnego, Andr\u00e9sa Rodr\u00edgueza-Pose z London School of Economics, <\/a>obecnie \u2018mszcz\u0105 si\u0119 za utrat\u0119 znaczenia\u2019<\/a>, staj\u0105c si\u0119 bastionami Donalda Trumpa (Ohio) lub aren\u0105 za\u017cartych walk politycznych (jak Pensylwania czy Wisconsin). O ile jednak wi\u0119ksze o\u015brodki jak Detroit czy Cleveland odbijaj\u0105 si\u0119 z najg\u0142\u0119bszego kryzysu, wiele dawnych miasteczek w po\u0142udniowo-wschodnim Ohio przekszta\u0142ci\u0142o si\u0119 w jeden wielki pustostan, mog\u0105cy s\u0142u\u017cy\u0107 za plan filmowy western\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Szczyt ludno\u015bci hrabstw USA na przestrzeni 200 lat (za reddit.com)<\/sup><\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
G\u00f3rnicze miasteczko Shawnee w Appalachach, sze\u015bciokrotnie wi\u0119ksze pod koniec XIX wieku. Fot J. Frankowski<\/sup><\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Wybrakowane dane spisowe<\/h2>\n\n\n\n

Mapa dla USA nasuwa r\u00f3wnie\u017c pytanie: gdzie i kiedy w historii Polski \u017cy\u0142o nas najwi\u0119cej? Czy we wszystkich miastach powojenny przyrost naturalny pozwoli\u0142 odrobi\u0107 straty wojenne? Kt\u00f3re miasta zanotowa\u0142y sw\u00f3j historyczny szczyt w ostatnim roku i czy s\u0105 to ju\u017c wy\u0142\u0105cznie o\u015brodki podmiejskie? Odpowied\u017a na te pytania nie jest prosta. G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny nie publikuje w przyst\u0119pnej formie historycznych danych spisowych na poziomie gmin \u2013 te mamy dopiero od 1995 roku. Gromadzeniem i syntez\u0105 starszych danych o miastach zajmuje si\u0119 historia i geografia osadnictwa. <\/p>\n\n\n\n

Wyniki spis\u00f3w z XIX i pocz\u0105tku XX wieku w j\u0119zyku niemieckim i rosyjskim opracowali naukowcy Polskiej Akademii Nauk dopiero po ustanowieniu obecnych granic Polski. Dost\u0119pne s\u0105 dzi\u015b w formie skanu PDF-\u00f3w. Pomocne w ich przetwarzaniu s\u0105 narz\u0119dzia oparte o optyczne rozpoznawanie znak\u00f3w (OCR), pozwalaj\u0105ce digitalizowa\u0107 archiwalne dokumenty, opracowane na maszynach do pisania. W p\u00f3\u017aniejszej analizie tych danych oczywi\u015bcie nale\u017cy zna\u0107 ograniczenia metodyczne. Nale\u017c\u0105 do nich korekty granic miast, braki w danych, r\u00f3\u017cne lata przedwojennych spis\u00f3w w danych zaborach czy te\u017c niezgodno\u015b\u0107 danych spisowych z faktycznym stanem ludno\u015bci, wynikaj\u0105cym z czasowych migracji. Mimo tych ogranicze\u0144, mapa pozwala wskaza\u0107 kluczowe momenty w historii demograficznej polskich miast.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Wi\u0119cej nas ju\u017c by\u0142o<\/h2>\n\n\n\n

Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 miast Polski szczyt liczby mieszka\u0144c\u00f3w ma ju\u017c za sob\u0105. Niekt\u00f3re osi\u0105gn\u0119\u0142y go jeszcze w XIX wieku. Przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 \u017barki<\/strong> \u2013 istotny o\u015brodek przemys\u0142owy, kt\u00f3ry straci\u0142 na znaczeniu w wyniku protest\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w przeciw budowie przez miasto Warszawsko-Wiede\u0144skiej linii kolejowej. Tarnogr\u00f3d,<\/strong> niegdy\u015b jedno z wi\u0119kszych miast Kr\u00f3lestwa Polskiego, zdegradowane przez carat po Powstaniu Styczniowym. Nowy Wi\u015bnicz<\/strong>, sk\u0105d po osi\u0105gni\u0119ciu maksymalnej liczby ludno\u015bci mieszka\u0144cy zacz\u0119li emigrowa\u0107 m.in. do USA. Najwi\u0119cej miast, kt\u00f3re demograficzny szczyt zanotowa\u0142y przed II Wojn\u0105 \u015awiatow\u0105 znajdziemy na Mazowszu, Podlasiu i Lubelszczy\u017anie. S\u0105 to ma\u0142e miejscowo\u015bci, takie jak np. Ka\u0142uszyn<\/strong> czy Mogielica<\/strong>, kt\u00f3re po zag\u0142adzie spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej nawet dzi\u015b s\u0105 trzykrotnie mniejsze. <\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119kszych miast, kt\u00f3re nie odzyska\u0142y nigdy przedwojennej wielko\u015bci nale\u017cy jednak szuka\u0107 na Ziemiach Odzyskanych: s\u0105 to Kostrzyn nad Odr\u0105<\/strong>, Braniewo<\/strong> i Trzebiat\u00f3w<\/strong>. Zosta\u0142y one opuszczone przez Niemc\u00f3w, a nast\u0119pnie zniszczone przez Rosjan pod koniec wojny. Po wojnie najwi\u0119ksz\u0105 populacj\u0119 notowa\u0142y niekt\u00f3re ma\u0142e miasteczka na Dolnym \u015al\u0105sku, jednak w latach 50. i 60. wyjecha\u0142o z nich wiele os\u00f3b. W latach 70. \u015bl\u0105skie supermiasta (Tychy<\/strong>, B\u0119dzin<\/strong>, Wodzis\u0142aw \u015al\u0105ski<\/strong>) i tradycyjne o\u015brodki hutnicze, takie jak Chorz\u00f3w i Zawiercie <\/strong>cieszy\u0142y si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w w historii, podobnie jak niekt\u00f3re kurorty: Sopot<\/strong>, Duszniki-Zdr\u00f3j<\/strong> i Otwock<\/strong>. Dekad\u0119 p\u00f3\u017aniej szczyt demograficzny osi\u0105gn\u0119\u0142y miasta zwi\u0105zane z wydobyciem w\u0119gla na \u015al\u0105sku i w Kotlinie Wa\u0142brzyskiej. Tymczasem w \u0141odzi<\/strong> rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 brutalny spadek demograficzny z poziomu 850 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

W pierwszych latach transformacji ustrojowej maksymalnie uros\u0142y dawne o\u015brodki wojew\u00f3dzkie. Po wej\u015bciu Polski do UE demograficznie wzrasta\u0142y ju\u017c g\u0142\u00f3wnie o\u015brodki podmiejskie oraz te z przedwojennych teren\u00f3w II RP w Wielkopolsce, na Kujawach i Pomorzu. W 2023 roku zaledwie trzy du\u017ce miasta: Gda\u0144sk<\/strong>, Krak\u00f3w<\/strong> i Rzesz\u00f3w<\/strong> oraz 35 mniejszych, g\u0142\u00f3wnie podmiejskich o\u015brodk\u00f3w osi\u0105gn\u0119\u0142o sw\u00f3j szczyt liczby mieszka\u0144c\u00f3w, w tym historyczne miasta powiatowe sprzed odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119, takie jak Skaryszew<\/strong> i Radzymin<\/strong>. Pokazuje to, \u017ce historia czasami potrafi zatoczy\u0107 ko\u0142o, jednak w obecnej sytuacji demograficznej s\u0105 to wyj\u0105tki od regu\u0142y.<\/p>\n\n\n\n

Co z tym zrobimy?<\/h2>\n\n\n\n

Wiele polskich miast nie wr\u00f3ci ju\u017c do swojej dawnej \u015bwietno\u015bci, co potwierdzaj\u0105 liczne przyk\u0142ady. Pojawia si\u0119 wi\u0119c pytanie: co zrobi\u0107 z infrastruktur\u0105, zaplanowan\u0105 dla znacznie wi\u0119kszej liczby mieszka\u0144c\u00f3w? W mniejszych miastach zaczynamy mie\u0107 nadmiar dom\u00f3w, ale brakuje ludzi, kt\u00f3rzy chcieliby w nich mieszka\u0107. Tym, kt\u00f3rzy zostali, coraz trudniej je dogrza\u0107 i utrzyma\u0107. Z kolei w o\u015brodkach wojew\u00f3dzkich m\u0142odzi ludzie, studenci czy osoby w kryzysie mieszkaniowym maj\u0105 wi\u0119ksze szanse na dobr\u0105 prac\u0119. Ale mimo spadaj\u0105cej liczby mieszka\u0144c\u00f3w, nadal maj\u0105 niewielkie mo\u017cliwo\u015bci, by uniezale\u017cni\u0107 si\u0119 mieszkaniowo.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Co zatem zrobi\u0107? Rozwi\u0105zaniem mo\u017ce by\u0107 adaptacja opuszczonych budynk\u00f3w na mieszkania \u2013 zw\u0142aszcza tam, gdzie popyt na nie jest du\u017cy. W\u0142a\u015bnie tak\u0105 opcj\u0119 promuje Koalicja<\/strong> #PustostanyNaDomy<\/strong><\/a>, zrzeszaj\u0105ca 30 organizacji spo\u0142ecznych, naukowych i samorz\u0105dowych, zawi\u0105zana we wrze\u015bniu tego roku pod przewodnictwem Fundacji Habitat for Humanity. Celem koalicji jest traktowanie pustostan\u00f3w jako pewien zas\u00f3b, a nie problem i przekonanie do tego podej\u015bcia decydent\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"wizualizacja
Koalicja Pustostany na Domy<\/a> fot. za Habitat for Humanity Poland<\/sup><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Klucz do pustostanu jednym z kluczy rozwi\u0105zania kryzys\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Przywracanie pustostan\u00f3w w miastach do \u017cycia mo\u017ce by\u0107 odpowiedzi\u0105 na wiele wsp\u00f3\u0142czesnych problem\u00f3w: demograficznych, mieszkaniowych, migracyjnych i klimatycznych. Adaptacja opuszczonych budynk\u00f3w pozwala poprawi\u0107 bezpiecze\u0144stwo i uporz\u0105dkowa\u0107 przestrze\u0144 miejsk\u0105. To tak\u017ce spos\u00f3b, aby zapewni\u0107 mieszkania osobom najbardziej potrzebuj\u0105cym, takim jak uchod\u017acy czy osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami. Ponowne wykorzystanie pustostan\u00f3w to r\u00f3wnie\u017c szansa o\u017cywienia centr\u00f3w miast, kt\u00f3re trac\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w, ale wci\u0105\u017c maj\u0105 dobrze rozwini\u0119t\u0105, zwart\u0105 infrastruktur\u0119 publiczn\u0105. Dzi\u0119ki temu oszcz\u0119dzamy energi\u0119 i materia\u0142y potrzebne do budowy nowych obiekt\u00f3w i wspieramy lokalne us\u0142ugi. Przyk\u0142ady du\u017cych miast w USA pokazuj\u0105, \u017ce warto zaj\u0105\u0107 si\u0119 procesem wyludniania odpowiednio wcze\u015bnie, zamiast zostawia\u0107 go bez kontroli. Nie tylko samorz\u0105dy i organizacje pozarz\u0105dowe powinny go \u0142agodzi\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c rz\u0105d ze swymi agencjami finansowymi tak, aby utrzymywa\u0107 efektywno\u015b\u0107 polityki rozwoju i policentryczny uk\u0142ad osadniczy. <\/p>\n\n\n\n

Pustostany mog\u0105 stanowi\u0107 cenny zas\u00f3b dla poszerzenia gamy us\u0142ug i mieszka\u0144 dostosowanych do kryzysu, kt\u00f3rych ca\u0142y czas brakuje. Pokazuj\u0105 to przyk\u0142ady przytaczane przez wiceburmistrza Che\u0142mna, Piotra Murawskiego podczas IV Kongresu Miast i Region\u00f3w<\/a>. Gotowo\u015b\u0107 do zamieszkania w wyremontowanych kawalerkach komunalnych zg\u0142osi\u0142o 150 os\u00f3b. Do dyspozycji s\u0105 44 zaadaptowane lokale. \u015arednia wieku ch\u0119tnych to 70 lat. W\u015br\u00f3d nich cz\u0119sto \u201ewi\u0119\u017aniowie czwartego pi\u0119tra\u201d i \u201emieszkaj\u0105cy na ROD\u201d, dla kt\u00f3rych op\u0142aty mieszkaniowe w sp\u00f3\u0142dzielniach czy wsp\u00f3lnotach s\u0105 zbyt wysokie w relacji do emerytur. Inne przyk\u0142ady z Che\u0142mna to udana adaptacja ko\u015bcio\u0142\u00f3w, baszt i wie\u017cy ci\u015bnie\u0144 na funkcje spo\u0142eczno-kulturalne. <\/p>\n\n\n\n

W obliczu nawarstwiania si\u0119 r\u00f3\u017cnych kryzys\u00f3w \u2013 w tym tak\u017ce ostatniego, powodziowego, nie tylko przeznaczenie \u015brodk\u00f3w, ale i wypracowanie systemowych i innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144 wobec pustostan\u00f3w mo\u017ce skuteczniej pom\u00f3c rozwi\u0105za\u0107 kilka problem\u00f3w na raz. Aby mog\u0142o si\u0119 to uda\u0107, trzeba pochyli\u0107 si\u0119 nad u\u0142atwieniami prawa dotycz\u0105cego ustalenia w\u0142asno\u015bci nieruchomo\u015bci, niezb\u0119dnych wyburze\u0144, tam gdzie to jest konieczne, ale przede wszystkim wsparcia adaptacji pustostan\u00f3w na przyk\u0142ad na us\u0142ugi spo\u0142eczno-opieku\u0144cze. Pozwoli to r\u00f3wnie\u017c samorz\u0105dom zademonstrowa\u0107 sprawczo\u015b\u0107 i gospodarno\u015b\u0107. Natomiast wykwity pustostan\u00f3w mog\u0105 jeszcze bardziej zniech\u0119ca\u0107 do \u017cycia w mie\u015bcie, gdzie ka\u017cdy mieszkaniec jest na wag\u0119 z\u0142ota. Regres polityk mieszkaniowo-przestrzennych stwarza niebezpiecze\u0144stwo umacniania poparcia dla partii protestu w\u015br\u00f3d os\u00f3b szukaj\u0105cych radykalnych rozwi\u0105za\u0144 w\u0142a\u015bnie na skutek \u201ezemsty za utrat\u0119 znaczenia\u201d. Dlatego warto kibicowa\u0107 zapowiedzianej strategii rozwoju kraju, kt\u00f3ra dostrzega potrzeb\u0119 policentrycznego rozwoju i mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce prze\u0142o\u017cy si\u0119 na konkretne rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce demografii i gospodarki mieszkaniowej.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Artyku\u0142 dr Jana Frankowskiego zosta\u0142 opublikowany pod tytu\u0142em Wi\u0119cej ju\u017c nas by\u0142o. Tak si\u0119 zmienia ludno\u015b\u0107 polskich miast<\/a> na portalu BIQDATA.pl <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nowa Strategia Rozwoju Polski,  zapowiedziana przez min. Katarzyn\u0119 Pe\u0142czy\u0144sk\u0105-Na\u0142\u0119cz na IV Kongresie Polityki Regionalnej i Miejskiej ma silniej ni\u017c kiedykolwiek k\u0142a\u015b\u0107 nacisk […]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":45813,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[3381,2123,3561,3564,3555,3549],"class_list":["post-45780","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-innymi-slowy","tag-budownictwo-mieszkaniowe","tag-jan-frankowski","tag-kryzys-demograficzny","tag-kryzys-mieszkaniowy","tag-mieszkalnictwo","tag-pustostany"],"acf":[],"yoast_head":"\nCho\u0107 jest nas mniej, potrzebujemy adaptowa\u0107 pustostany - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Pustostany adaptowane i przerabiane na cele mieszkaniowo- u\u017cytkowe moga za jednym razem rozwi\u0105za\u0107 kilka problem\u00f3w na raz.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cho\u0107 jest nas mniej, potrzebujemy adaptowa\u0107 pustostany - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pustostany adaptowane i przerabiane na cele mieszkaniowo- u\u017cytkowe moga za jednym razem rozwi\u0105za\u0107 kilka problem\u00f3w na raz.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-11-18T13:51:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-11-28T13:55:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pustostan_Piotr-Paczynski_iStock-1339306596-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1706\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"katarzyna\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"katarzyna\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"katarzyna\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282\"},\"headline\":\"Cho\u0107 jest nas mniej, potrzebujemy adaptowa\u0107 pustostany\",\"datePublished\":\"2024-11-18T13:51:56+00:00\",\"dateModified\":\"2024-11-28T13:55:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\\\/\"},\"wordCount\":1582,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/pustostan_Piotr-Paczynski_iStock-1339306596-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"budownictwo mieszkaniowe\",\"Jan Frankowski\",\"kryzys demograficzny\",\"kryzys mieszkaniowy\",\"mieszkalnictwo\",\"pustostany\"],\"articleSection\":[\"Innymi s\u0142owy\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\\\/\",\"name\":\"Cho\u0107 jest nas mniej, potrzebujemy adaptowa\u0107 pustostany - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/pustostan_Piotr-Paczynski_iStock-1339306596-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2024-11-18T13:51:56+00:00\",\"dateModified\":\"2024-11-28T13:55:24+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282\"},\"description\":\"Pustostany adaptowane i przerabiane na cele mieszkaniowo- u\u017cytkowe moga za jednym razem rozwi\u0105za\u0107 kilka problem\u00f3w na raz.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/pustostan_Piotr-Paczynski_iStock-1339306596-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/10\\\/pustostan_Piotr-Paczynski_iStock-1339306596-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1706},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cho\u0107 jest nas mniej, potrzebujemy adaptowa\u0107 pustostany\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/\",\"name\":\"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\",\"description\":\"Jeste\u015bmy niezale\u017cn\u0105 fundacj\u0105 naukow\u0105. Prowadzimy badania w obszarze m.in.: rynku pracy, polityki rodzinnej, finans\u00f3w publicznych, energii i klimatu.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282\",\"name\":\"katarzyna\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"katarzyna\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/author\\\/katarzyna\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cho\u0107 jest nas mniej, potrzebujemy adaptowa\u0107 pustostany - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","description":"Pustostany adaptowane i przerabiane na cele mieszkaniowo- u\u017cytkowe moga za jednym razem rozwi\u0105za\u0107 kilka problem\u00f3w na raz.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Cho\u0107 jest nas mniej, potrzebujemy adaptowa\u0107 pustostany - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","og_description":"Pustostany adaptowane i przerabiane na cele mieszkaniowo- u\u017cytkowe moga za jednym razem rozwi\u0105za\u0107 kilka problem\u00f3w na raz.","og_url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/","og_site_name":"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","article_published_time":"2024-11-18T13:51:56+00:00","article_modified_time":"2024-11-28T13:55:24+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1706,"url":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pustostan_Piotr-Paczynski_iStock-1339306596-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"katarzyna","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"katarzyna","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/"},"author":{"name":"katarzyna","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#\/schema\/person\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282"},"headline":"Cho\u0107 jest nas mniej, potrzebujemy adaptowa\u0107 pustostany","datePublished":"2024-11-18T13:51:56+00:00","dateModified":"2024-11-28T13:55:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/"},"wordCount":1582,"image":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pustostan_Piotr-Paczynski_iStock-1339306596-scaled.jpg","keywords":["budownictwo mieszkaniowe","Jan Frankowski","kryzys demograficzny","kryzys mieszkaniowy","mieszkalnictwo","pustostany"],"articleSection":["Innymi s\u0142owy"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/","url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/","name":"Cho\u0107 jest nas mniej, potrzebujemy adaptowa\u0107 pustostany - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pustostan_Piotr-Paczynski_iStock-1339306596-scaled.jpg","datePublished":"2024-11-18T13:51:56+00:00","dateModified":"2024-11-28T13:55:24+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#\/schema\/person\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282"},"description":"Pustostany adaptowane i przerabiane na cele mieszkaniowo- u\u017cytkowe moga za jednym razem rozwi\u0105za\u0107 kilka problem\u00f3w na raz.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/#primaryimage","url":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pustostan_Piotr-Paczynski_iStock-1339306596-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/pustostan_Piotr-Paczynski_iStock-1339306596-scaled.jpg","width":2560,"height":1706},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/choc-jest-nas-mniej-potrzebujemy-adaptowac-pustostany\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cho\u0107 jest nas mniej, potrzebujemy adaptowa\u0107 pustostany"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#website","url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/","name":"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","description":"Jeste\u015bmy niezale\u017cn\u0105 fundacj\u0105 naukow\u0105. Prowadzimy badania w obszarze m.in.: rynku pracy, polityki rodzinnej, finans\u00f3w publicznych, energii i klimatu.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#\/schema\/person\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282","name":"katarzyna","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g","caption":"katarzyna"},"url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/author\/katarzyna\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45780","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45780"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45780\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}