{"id":42006,"date":"2024-03-06T10:12:00","date_gmt":"2024-03-06T09:12:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ibs.org.pl\/?p=42006"},"modified":"2024-03-06T10:12:01","modified_gmt":"2024-03-06T09:12:01","slug":"czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/","title":{"rendered":"Czy Zielony \u0141ad zaora polskie rolnictwo?"},"content":{"rendered":"\n
<\/div>\n\n\n\n

Wysypiemy zbo\u017ce\u2026<\/h2>\n\n\n\n

Protesty rolnik\u00f3w zwykle maj\u0105 bardzo podobne podstawy, niezale\u017cnie od tego w kt\u00f3rym europejskim kraju si\u0119 odbywaj\u0105. Zbyt niskie ceny p\u0142od\u00f3w rolnych oferowane rolnikom, koncerny \u017cywno\u015bciowe wykorzystuj\u0105ce dominuj\u0105c\u0105 pozycj\u0119 wobec ma\u0142ych dostawc\u00f3w, wzrastaj\u0105ce koszty np. przez wysokie ceny paliw, unijna biurokracja i tani import z innych kraj\u00f3w to problemy, o kt\u00f3rych mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 od Pary\u017ca po Warszaw\u0119. Do tego wszystkiego dochodz\u0105 nowe cele zwi\u0105zane z polityk\u0105 klimatyczn\u0105 – zmniejszenie emisyjno\u015bci produkcji czy  ograniczenia zwi\u0105zane z wykorzystaniem nawoz\u00f3w. Polscy rolnicy dodatkowo protestuj\u0105 przeciwko nap\u0142ywowi tanich p\u0142od\u00f3w rolnych z Ukrainy.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, \u017ce rolnictwo i produkcja \u017cywno\u015bci jest sektorem strategicznym. Prowadzona od lat unijna wsp\u00f3lna polityka rolna jest tego przejawem. Wybuch wojny w Ukrainie pokaza\u0142 na przyk\u0142adzie paliw kopalnych jak niezb\u0119dne surowce mog\u0105 by\u0107 przedmiotem nacisku politycznego. Dlatego samowystarczalno\u015b\u0107 Europy w zakresie produkcji artyku\u0142\u00f3w spo\u017cywczych wydaje si\u0119 jak najbardziej po\u017c\u0105dana. Natomiast, ci\u0105gle powinni\u015bmy rozmawia\u0107 o tym, jak rolnictwo powinno wygl\u0105da\u0107 – o jego wydajno\u015bci, ekologiczno\u015bci i og\u00f3lnym kszta\u0142cie polityki rolnej. Chocia\u017c, dotychczas nie zakomunikowano jak dok\u0142adnie b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 implementacja za\u0142o\u017ce\u0144 Zielonego \u0141adu w praktyce, to obecna fala protest\u00f3w, to dobry pretekst, \u017ceby przyjrze\u0107 si\u0119 polskiemu rolnictwu.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"
Protesty rolnik\u00f3w w Hiszpanii.<\/sup><\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Poziom rozwoju gospodarczego, rolnictwo i zatrudnienie<\/h2>\n\n\n\n

W 2022 roku w polskim rolnictwie pracowa\u0142o prawie 1.4 miliona os\u00f3b (czerwony s\u0142upek na wykresie). W \u017cadnym innym kraju Unii Europejskiej ta liczba nie by\u0142a tak wysoka. W Rumuni i W\u0142oszech, czyli w kolejnych krajach o najwi\u0119kszej liczbie zatrudnionych w rolnictwie to tylko ok. 870 tys. Przy czym, polskie PKB per capita jest wy\u017csze ni\u017c rumu\u0144skie, a kraj o ni\u017cszym poziomie rozwoju nie jest najlepszym punktem odniesienia. Natomiast, we W\u0142oszech mieszka niemal 60 mln ludzi, ponad 20 mln wi\u0119cej ni\u017c w Polsce. Co wi\u0119cej, zatrudnieni w rolnictwie stanowili w 2022 r 8.2% og\u00f3\u0142u zatrudnionych w Polsce. Tylko w dw\u00f3ch krajach Unii Europejskiej ten wska\u017anik by\u0142 wy\u017cszy – w Grecji (12.2%) i wspomnianej ju\u017c Rumunii (11.2%). Dla por\u00f3wnania, we W\u0142oszech to 3.8%, a w Niemczech tylko 1.2%. Nawet w por\u00f3wnaniu do kraj\u00f3w regionu, poziom zatrudnienia w polskim rolnictwie jest wysoki – tylko 2.5% S\u0142owak\u00f3w i 2.7% Czech\u00f3w pracuje w rolnictwie. Zestawienie podstawowych danych sugeruje, \u017ce udzia\u0142 rolnictwa w polskim zatrudnieniu jest nieadekwatnie wysoki bior\u0105c pod uwag\u0119 poziom rozwoju gospodarczego.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Opracowanie IBS na podstawie danych Eurostatu.<\/sup><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Wydajno\u015b\u0107 polskiego rolnictwa<\/h2>\n\n\n\n

Niestety, wysoki poziom zatrudnienia nie idzie w parze z produktywno\u015bci\u0105. W 2022 roku, warto\u015b\u0107 dodana przypadaj\u0105ca na jedn\u0105 osob\u0119 zatrudnion\u0105 w rolnictwie by\u0142a wy\u017csza jedynie od tej w Rumuni i niemal czterokrotnie ni\u017csza od \u015bredniej unijnej. Niska produktywno\u015b\u0107 per capita wynika z kilku czynnik\u00f3w. Po pierwsze, ju\u017c wspomniany wysoki poziom zatrudnienia. Im wi\u0119cej os\u00f3b zatrudnionych przy danym poziomie produkcji, tym ni\u017csza produktywno\u015b\u0107. Po drugie, w polskim rolnictwie dominuj\u0105 ma\u0142e gospodarstwa rodzinne, kt\u00f3re stanowi\u0105 oko\u0142o 98% wszystkich gospodarstw rolnych. Wy\u017cszy odsetek takich gospodarstw wyst\u0119puje tylko w Grecji i Rumunii. Liczba gospodarstw rolnych w Polsce r\u00f3wnie\u017c nale\u017cy do najwy\u017cszych w Unii Europejskiej (drugie miejsce po Rumunii). Co wi\u0119cej, na przyt\u0142aczaj\u0105cej liczbie gospodarstw pracuj\u0105 wy\u0142\u0105cznie cz\u0142onkowie rodziny lub cz\u0142onkowie rodziny stanowi\u0105 przynajmniej po\u0142ow\u0119 zatrudnionych pracownik\u00f3w. Po trzecie, w Polsce dominuj\u0105 gospodarstwa o niskim areale – 25% upraw rolnych stanowi\u0105 area\u0142y gospodarstw mniejszych ni\u017c 10 hektar\u00f3w. Tylko w kilku krajach Unii ten odsetek jest wy\u017cszy. W ma\u0142ych gospodarstwach nie mo\u017cna korzysta\u0107 z efekt\u00f3w skali, a koszty sta\u0142e s\u0105 por\u00f3wnywalne. Np. bez wzgl\u0119du na to czy gospodarstwo ma 5 ha czy 25 ha do uprawy potrzebny jest ci\u0105gnik rolniczy. Ma\u0142y area\u0142 to r\u00f3wnie\u017c mniejsze plony i przychody. A przy niskich przychodach i zyskach trudno o inwestycje i dalszy rozw\u00f3j. I tak ko\u0142o si\u0119 zamyka.<\/p>\n\n\n\n

Zielony \u0142ad, r\u00f3\u017cowa przysz\u0142o\u015b\u0107?<\/h2>\n\n\n\n

Bior\u0105c pod uwag\u0119 wysoki poziom zatrudnienia w rolnictwie i nisk\u0105 produktywno\u015b\u0107 polskich gospodarstw, nowe cele klimatyczne stawiane przed rolnictwem w Zielonym \u0141adzie nie powinny by\u0107 odbierane jak zagro\u017cenie, ale zosta\u0107 potraktowane jako szansa dla polskiego rolnictwa. Zielony \u0141ad powinien sta\u0107 si\u0119 punktem wyj\u015bcia dla poruszenia kwestii tego, jak powinno wygl\u0105da\u0107 polskie rolnictwo w przysz\u0142o\u015bci. Rolnicy boj\u0105 si\u0119, \u017ce Zielony \u0141ad nie pomo\u017ce rozwi\u0105za\u0107 ich dotychczasowych problem\u00f3w, a do\u0142o\u017cy nowych zwi\u0105zanych z wy\u015brubowanymi normami klimatycznymi. Dlatego nale\u017cy jasno zakomunikowa\u0107, jakie cele chcemy postawi\u0107 przed polskim rolnictwem i opracowa\u0107 strategi\u0119 dzia\u0142ania. \u015arodki z Krajowego Planu Odbudowy i Zielonego \u0141adu i tak zostan\u0105 przyznane, ale trzeba je jeszcze m\u0105drze spo\u017cytkowa\u0107. W idealnym \u015bwiecie opracowano by d\u0142ugofalow\u0105 strategi\u0119 dzia\u0142ania (d\u0142u\u017csz\u0105 ni\u017c kadencja jednego rz\u0105du), kt\u00f3ra realizowa\u0142aby wcze\u015bniej postawione cele. Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce polskie rolnictwo jest rozdrobnione i zr\u00f3\u017cnicowane na wielu poziomach, strategia dla polskiego rolnictwa powinna by\u0107 kompleksowa i obejmowa\u0107 szerok\u0105 pul\u0119 zagadnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Czy praca w rolnictwie jest a\u017c tak atrakcyjna?<\/h2>\n\n\n\n

Przede wszystkim, trzeba si\u0119 zastanowi\u0107, z czego wynika tak du\u017ca liczba pracownik\u00f3w w polskim rolnictwie. Dlaczego w sytuacji, w kt\u00f3rej inne sektory p\u0142ac\u0105 relatywnie wi\u0119cej, rolnictwo wci\u0105\u017c zatrudnia ponad 8% wszystkich pracownik\u00f3w? Jak\u0105 alternatyw\u0119 maj\u0105 pracownicy rolnictwa? To zagadnienie z pewno\u015bci\u0105 mo\u017cna rozbi\u0107 na istniej\u0105ce zach\u0119ty do pozostania w rolnictwie i na bariery wyj\u015bcia z rolnictwa.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n

Po stronie zach\u0119t nale\u017cy umie\u015bci\u0107 preferencyjne warunki op\u0142acania ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych. Sk\u0142adki w KRUS  s\u0105 zwykle ni\u017csze ni\u017c w ZUS. Taka sytuacja mo\u017ce sk\u0142ania\u0107 niekt\u00f3rych pracownik\u00f3w rolnictwa do niepodejmowania pracy poza tym sektorem, zw\u0142aszcza \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 pracownik\u00f3w w polskich gospodarstwach to cz\u0142onkowie rodziny. Ubezpieczenie w KRUS daje analogiczne przywileje jak w ubezpieczenie w ZUS – ubezpieczenie emerytalno-rentowe, wypadkowe, chorobowe, macierzy\u0144skie i zdrowotne. <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Przy ni\u017cszym poziomie sk\u0142adki. W przypadku braku atrakcyjnych opcji na lokalnym rynku pracy, op\u0142aca si\u0119 \u201ebycie rolnikiem\u201d, nawet je\u015bli samo gospodarstwo tego nie wymaga. W tym sensie samo istnienie odr\u0119bnego systemu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych dla rolnik\u00f3w wp\u0142ywa negatywnie na rynek pracy, przez stwarzanie zach\u0119t do pozostawania w rolnictwie. Dlatego sens istnienia odr\u0119bnego systemu tylko dla rolnik\u00f3w powinien zosta\u0107 przemy\u015blany. Nawet zupe\u0142nie abstrahuj\u0105c od tego, \u017ce preferencyjne warunki w systemach ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych zwykle nie s\u0105 dobrym rozwi\u0105zaniem. Za przyk\u0142ad niech pos\u0142u\u017cy fakt, \u017ce pokrycie zobowi\u0105za\u0144 KRUS ze sk\u0142adek cz\u0142onkowskich oscyluje w okolicach 10%, a subwencja bud\u017cetowa w 2022 roku wynios\u0142a ok. 19 mld z\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Traktorem do pracy\u2026<\/h2>\n\n\n\n

Po stronie barier mo\u017cna wymieni\u0107 dwa czynniki. Po pierwsze, wykluczenie transportowe. Rolnictwo si\u0142\u0105 rzeczy znajduje si\u0119 na obszarach wiejskich i mniej zurbanizowanych, a miejsca pracy, zw\u0142aszcza te w us\u0142ugach, koncentruj\u0105 si\u0119 zwykle w lokalnych o\u015brodkach miejskich, miastach powiatowych czy wojew\u00f3dzkich. GUS podaje, \u017ce mi\u0119dzy 2014 a 2020 rokiem uby\u0142o ok. 300 tys. po\u0142\u0105cze\u0144 komunikacji autobusowej. Jest to spadek o ok. 40%. Do wielu miejscowo\u015bci w Polsce nie dociera \u017cadna forma transportu publicznego, ani autobus, ani poci\u0105g. Je\u017celi kto\u015b nie posiada prawa jazdy lub nie sta\u0107 go na zakup i utrzymanie w\u0142asnego samochodu, to wykluczenie transportowe mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 barier\u0105 nie do pokonania. Co prawda, niekt\u00f3re ugrupowania polityczne obecnej koalicji rz\u0105dz\u0105cej wymienia\u0142y walk\u0119 z tym rodzajem wykluczenia w swoich postulatach wyborczych, ale na ten moment nie zaprezentowano \u017cadnych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Rolnik murarzem?<\/h2>\n\n\n\n

Po drugie, niedopasowanie posiadanych umiej\u0119tno\u015bci do aktualnych potrzeb rynku pracy. Chocia\u017c inne bran\u017ce w Polsce potrzebuj\u0105 pracownik\u00f3w, to cz\u0119sto jest to zapotrzebowanie na konkretne zawody, np. kierowc\u00f3w, operator\u00f3w maszyn, czy robotnik\u00f3w budowlanych. Inwestycja w nowe umiej\u0119tno\u015bci wymaga zar\u00f3wno czasu jak i pieni\u0119dzy. Je\u017celi osoby zatrudnione w rolnictwie maj\u0105 zmieni\u0107 sektor zatrudnienia, a posiadane kwalifikacje i umiej\u0119tno\u015bci s\u0105 faktyczn\u0105 barier\u0105, to potrzebna jest celowa polityka, kt\u00f3ra to u\u0142atwi zainteresowanym pracownikom. Infrastruktura do tego rodzaju us\u0142ug ju\u017c istnieje, przecie\u017c Powiatowe Urz\u0119dy Pracy organizuj\u0105 szkolenia i sta\u017ce dla os\u00f3b bezrobotnych.<\/p>\n\n\n\n

Polska gospodarka dobrze prosperuje i wci\u0105\u017c potrzebuje nowych pracownik\u00f3w. Popyt na prac\u0119 zosta\u0142 cz\u0119\u015bciowo zaspokojony przez nap\u0142yw uchod\u017ac\u00f3w i imigrant\u00f3w z Ukrainy. Natomiast, zas\u00f3b imigrant\u00f3w ze wschodu jest r\u00f3wnie\u017c ograniczony i ju\u017c obserwujemy ni\u017csze poziomy migracji. Trendy demograficzne jednoznacznie wskazuj\u0105, \u017ce liczba os\u00f3b w wieku produkcyjnym w Polsce b\u0119dzie spada\u0107. Dodatkowi pracownicy z rolnictwa na pewno byliby po\u017c\u0105dani na polskim rynku pracy.<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszy znaczy lepszy<\/h2>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie, strategia dla polskiego rolnictwa powinna zaadresowa\u0107 kwesti\u0119 rozdrobnienia gospodarstw rolnych. Konkurencyjno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnego rolnictwa wynika przede wszystkim z wykorzystania nowoczesnych maszyn rolniczych, zastosowania nowoczesnych technologii oraz wykorzystania efekt\u00f3w skali. Mniejsze gospodarstwa nie mog\u0105 konkurowa\u0107 z tymi du\u017cymi pod wzgl\u0119dem wydajno\u015bci i efektywno\u015bci. Park maszynowy czy odpowiednie  nawo\u017cenie wymaga odpowiednich inwestycji, a bod\u017acem do tych\u017ce jest odpowiednia rentowno\u015b\u0107. Osi\u0105gni\u0119cie odpowiedniej rentowno\u015bci zwykle wymaga wi\u0119cej ni\u017c posiadanie kilkunastu hektar\u00f3w ziemi uprawnej. Tymczasem polskie rolnictwo nale\u017cy do najbardziej rozdrobnionych w Unii.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie, w Polsce istniej\u0105 du\u017ce i \u015brednie gospodarstwa, kt\u00f3re s\u0105 wydajne i produkuj\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 doskona\u0142ej jako\u015bci. Natomiast, polskie rolnictwo, przez splot r\u00f3\u017cnych okoliczno\u015bci, takich jak wykluczenie transportowe czy preferencyjny system ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych, w pewnym sensie ukrywa poziom bezrobocia. Przecie\u017c, o wiele wygodniej jest niskim kosztem (niska sk\u0142adka) by\u0107 zarejestrowanym jako pracownik gospodarstwa rolnego, ni\u017c co miesi\u0105c pojawia\u0107 si\u0119 w Urz\u0119dzie Pracy. Nie bez powodu poziom zatrudnienia w rolnictwie ro\u015bnie wraz z ka\u017cdym spowolnieniem gospodarczym.<\/p>\n\n\n\n

Szansa czy zagro\u017cenie?<\/h2>\n\n\n\n

Z tych powod\u00f3w Zielony \u0141ad nie powinien by\u0107 postrzegany jako zagro\u017cenie, ale jako szansa do dyskusji nad tym, jak powinno wygl\u0105da\u0107 polskie rolnictwo w przysz\u0142o\u015bci. Dzi\u0119ki odpowiednio nakre\u015blonej strategii korzy\u015bci b\u0119d\u0105 wykracza\u0107 daleko poza ten sektor. Samo rolnictwo powinno zwi\u0119kszy\u0107 swoj\u0105 produktywno\u015b\u0107, a przez to i zyski. Inne sektory mog\u0105 zyska\u0107 dodatkowych, i tak ju\u017c potrzebnych pracownik\u00f3w. Dotychczasowi pracownicy rozdrobnionego rolnictwa powinni do\u015bwiadczy\u0107 wzrostu jako\u015bci \u017cycia, bo inne sektory przeci\u0119tnie p\u0142ac\u0105 wi\u0119cej. Natomiast, je\u017celi jakakolwiek reforma czy strategia ma zyska\u0107 poparcie spo\u0142eczne musi oferowa\u0107 co\u015b w zamian grupom, kt\u00f3rych dotyczy.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Artyku\u0142 zosta\u0142 opublikowany pod\u00a0tytu\u0142em Karol Mado\u0144: Zielony \u0141ad zaorze polskie rolnictwo?<\/a>\u00a0na\u00a0portalu\u00a0i w\u00a0wydaniu papierowym\u00a0Rzeczpospolitej<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wysypiemy zbo\u017ce\u2026 Protesty rolnik\u00f3w zwykle maj\u0105 bardzo podobne podstawy, niezale\u017cnie od tego w kt\u00f3rym europejskim kraju si\u0119 odbywaj\u0105. Zbyt niskie ceny p\u0142od\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":42030,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1469,2967,2997,1412,1496,2973],"class_list":["post-42006","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-innymi-slowy","tag-karol-madon","tag-protesty-rolnikow","tag-rolnictwo","tag-rynek-pracy","tag-transformacja-energetyczna","tag-zielony-lad"],"acf":[],"yoast_head":"\nCzy Zielony \u0141ad zaora polskie rolnictwo? - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czy Zielony \u0141ad zaora polskie rolnictwo? - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wysypiemy zbo\u017ce\u2026 Protesty rolnik\u00f3w zwykle maj\u0105 bardzo podobne podstawy, niezale\u017cnie od tego w kt\u00f3rym europejskim kraju si\u0119 odbywaj\u0105. Zbyt niskie ceny p\u0142od\u00f3w […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-03-06T09:12:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-03-06T09:12:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Zielony-lad_Aneduard_iStock-1324161225-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1707\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"katarzyna\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"katarzyna\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"katarzyna\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282\"},\"headline\":\"Czy Zielony \u0141ad zaora polskie rolnictwo?\",\"datePublished\":\"2024-03-06T09:12:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-06T09:12:01+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\\\/\"},\"wordCount\":1791,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/03\\\/Zielony-lad_Aneduard_iStock-1324161225-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"Karol Mado\u0144\",\"protesty rolnik\u00f3w\",\"rolnictwo\",\"rynek pracy\",\"transformacja energetyczna\",\"Zielony \u0141ad\"],\"articleSection\":[\"Innymi s\u0142owy\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\\\/\",\"name\":\"Czy Zielony \u0141ad zaora polskie rolnictwo? - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/03\\\/Zielony-lad_Aneduard_iStock-1324161225-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2024-03-06T09:12:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-03-06T09:12:01+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/03\\\/Zielony-lad_Aneduard_iStock-1324161225-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/03\\\/Zielony-lad_Aneduard_iStock-1324161225-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1707},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czy Zielony \u0141ad zaora polskie rolnictwo?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/\",\"name\":\"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\",\"description\":\"Jeste\u015bmy niezale\u017cn\u0105 fundacj\u0105 naukow\u0105. Prowadzimy badania w obszarze m.in.: rynku pracy, polityki rodzinnej, finans\u00f3w publicznych, energii i klimatu.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282\",\"name\":\"katarzyna\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"katarzyna\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/author\\\/katarzyna\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czy Zielony \u0141ad zaora polskie rolnictwo? - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Czy Zielony \u0141ad zaora polskie rolnictwo? - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","og_description":"Wysypiemy zbo\u017ce\u2026 Protesty rolnik\u00f3w zwykle maj\u0105 bardzo podobne podstawy, niezale\u017cnie od tego w kt\u00f3rym europejskim kraju si\u0119 odbywaj\u0105. Zbyt niskie ceny p\u0142od\u00f3w […]","og_url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/","og_site_name":"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","article_published_time":"2024-03-06T09:12:00+00:00","article_modified_time":"2024-03-06T09:12:01+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1707,"url":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Zielony-lad_Aneduard_iStock-1324161225-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"katarzyna","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"katarzyna","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/"},"author":{"name":"katarzyna","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#\/schema\/person\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282"},"headline":"Czy Zielony \u0141ad zaora polskie rolnictwo?","datePublished":"2024-03-06T09:12:00+00:00","dateModified":"2024-03-06T09:12:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/"},"wordCount":1791,"image":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Zielony-lad_Aneduard_iStock-1324161225-scaled.jpg","keywords":["Karol Mado\u0144","protesty rolnik\u00f3w","rolnictwo","rynek pracy","transformacja energetyczna","Zielony \u0141ad"],"articleSection":["Innymi s\u0142owy"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/","url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/","name":"Czy Zielony \u0141ad zaora polskie rolnictwo? - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Zielony-lad_Aneduard_iStock-1324161225-scaled.jpg","datePublished":"2024-03-06T09:12:00+00:00","dateModified":"2024-03-06T09:12:01+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#\/schema\/person\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/#primaryimage","url":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Zielony-lad_Aneduard_iStock-1324161225-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Zielony-lad_Aneduard_iStock-1324161225-scaled.jpg","width":2560,"height":1707},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/czy-zielony-lad-zaora-polskie-rolnictwo\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czy Zielony \u0141ad zaora polskie rolnictwo?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#website","url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/","name":"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","description":"Jeste\u015bmy niezale\u017cn\u0105 fundacj\u0105 naukow\u0105. Prowadzimy badania w obszarze m.in.: rynku pracy, polityki rodzinnej, finans\u00f3w publicznych, energii i klimatu.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#\/schema\/person\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282","name":"katarzyna","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g","caption":"katarzyna"},"url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/author\/katarzyna\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42006","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42006"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42006\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}