Du\u017co wi\u0119ksze zr\u00f3\u017cnicowanie mi\u0119dzy krajami zaobserwujemy w przypadku godzin pracy kobiet w wieku 35-49 lat. Tutaj Polska te\u017c jest na trzecim miejscu w UE (39 godzin i 20 minut) przy \u015bredniej wynosz\u0105cej 35 godzin i 10 minut. W Polsce 6,5% kobiet w wieku 25-49 lat pracuje na cz\u0119\u015b\u0107 etatu i jest to istotnie wy\u017cszy odsetek ni\u017c np. na W\u0119grzech czy S\u0142owacji. Jednak ju\u017c w Czechach ten wska\u017anik wynosi 10%, a \u015brednia unijna to 25,5%. Skrajnymi przyk\u0142adami s\u0105 Holandia i Austria, gdzie ponad po\u0142owa kobiet pracuje w niepe\u0142nym wymiarze czasu pracy.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
![\"czas](\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/godziny-pracy_nortonrsx_iStock-1169748021-1024x684.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\nBogatsi pracuj\u0105 mniej<\/h2>\n\n\n\n
Badania naukowe pokazuj\u0105, \u017ce czas pracy spada wraz z rozwojem gospodarczym kraju. W pa\u0144stwach o wysokim poziomie dochodu ludzie po\u015bwi\u0119caj\u0105 mniej czasu nie tylko na prac\u0119 zarobkow\u0105, ale te\u017c na prac\u0119 we w\u0142asnym gospodarstwie domowym, tak\u0105 jak gotowanie czy sprz\u0105tanie. Czas wolny jest dobrem, na kt\u00f3rego konsumpcj\u0119 w wi\u0119kszym stopniu decyduj\u0105 si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa o wysokim stopniu zaspokojenia potrzeb materialnych.<\/p>\n\n\n\n
Po\u015bcig za standardem \u017cycia kraj\u00f3w zachodnich trwa. Ale zarobki w Polsce s\u0105 wci\u0105\u017c o ponad 30% ni\u017csze uwzgl\u0119dniaj\u0105c mi\u0119dzynarodowe r\u00f3\u017cnice w sile nabywczej euro. Ponadto zgromadzony przez nas maj\u0105tek jest niepor\u00f3wnywalnie mniejszy ni\u017c na zachodzie, gdy\u017c w przesz\u0142o\u015bci zarabiali\u015bmy jeszcze mniej. Dlatego wydaje si\u0119 naturalne, \u017ce Polacy decyduj\u0105 si\u0119 na d\u0142u\u017csze godziny pracy ni\u017c bogatsi Europejczycy. Trudno by\u0142oby ograniczy\u0107 czas pracy ludziom, kt\u00f3rzy chc\u0105 du\u017co pracowa\u0107, \u017ceby poprawi\u0107 sw\u00f3j status materialny. Interwencje pa\u0144stwa powinny dotyczy\u0107 raczej tych grup, kt\u00f3re chcia\u0142yby pracowa\u0107 kr\u00f3cej, ale napotykaj\u0105 bariery. Dotyczy to przede wszystkim m\u0142odych rodzic\u00f3w oraz os\u00f3b w wieku oko\u0142o-emerytalnym.<\/p>\n\n\n\n
Si\u0142a norm spo\u0142ecznych, czyli co mog\u0105 dla nas zrobi\u0107 influencerzy<\/h2>\n\n\n\n
Wa\u017cnym elementem uk\u0142adanki s\u0105 r\u00f3wnie\u017c normy spo\u0142eczne, czyli to, co postrzegamy jako standardowe sposoby zachowania. W Polsce, gdzie 94% pracownik\u00f3w jest zatrudnionych na pe\u0142ny etat decyzja o wykonywaniu pracy na cz\u0119\u015b\u0107 etatu mo\u017ce by\u0107 trudna do podj\u0119cia. Osoba rozwa\u017caj\u0105ca zredukowanie czasu pracy nie ma szans przytoczy\u0107 licznych przyk\u0142ad\u00f3w innych ludzi, dla kt\u00f3rych taki tryb \u017cycia okaza\u0142 si\u0119 satysfakcjonuj\u0105cy. Dla cz\u0119\u015bci os\u00f3b istotna mo\u017ce by\u0107 te\u017c obawa przed post\u0119powaniem, kt\u00f3re b\u0119dzie interpretowane przez otoczenie jako nietypowe.<\/p>\n\n\n\n
![\"Elastyczny](\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/praca-a-rodzina_PIKSEL_iStock-1442170298-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\nNormy spo\u0142eczne powoduj\u0105 tak\u017ce, \u017ce osoby pracuj\u0105ce w niepe\u0142nym wymiarze s\u0105 cz\u0119sto postrzegane przez wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i mened\u017cer\u00f3w jako mniej zaanga\u017cowane. Badania naukowe pokazuj\u0105, \u017ce taka stygmatyzacja ma miejsce niezale\u017cnie od faktycznych postaw i produktywno\u015bci tych pracownik\u00f3w. Co wi\u0119cej, takie napi\u0119tnowanie wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c w firmach, kt\u00f3re deklaruj\u0105 wsparcie dla elastycznych form zatrudnienia. Przek\u0142ada si\u0119 ono na ni\u017csze szanse awansu lub podwy\u017cki oraz na obni\u017con\u0105 satysfakcj\u0119 z pracy. Ten problem dotyka szczeg\u00f3lnie m\u0142odych rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieliby pogodzi\u0107 rozw\u00f3j kariery z obowi\u0105zkami rodzinnymi.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
W Polsce ustawodawca zapewni\u0142 rodzicom dzieci do 6 roku \u017cycia du\u017c\u0105 elastyczno\u015b\u0107 wymiaru czasu pracy. Pracodawca nie mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 im obni\u017cenia wymiaru czasu pracy, je\u015bli wniosek zast\u0119puje urlop wychowawczy. Natomiast niewielu rodzic\u00f3w, a szczeg\u00f3lnie ojc\u00f3w, korzysta z tej mo\u017cliwo\u015bci. Opr\u00f3cz uwarunkowa\u0144 finansowych, wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 tu w\u0142a\u015bnie normy spo\u0142eczne i obawa przed stygmatyzacj\u0105. Zmiana norm spo\u0142ecznych to nie tylko zadanie dla instytucji pa\u0144stwa, ale tak\u017ce dla pracodawc\u00f3w, influencer\u00f3w i lider\u00f3w opinii.<\/p>\n\n\n\n
Pracodawcy ograniczaj\u0105 elastyczno\u015b\u0107 <\/h2>\n\n\n\n
Elastyczno\u015b\u0107 wymiaru czasu pracy cz\u0119sto oznacza utrudnienia dla pracodawcy. Skala tych trudno\u015bci zale\u017cy od typu dzia\u0142alno\u015bci oraz stanowiska pracownika. \u0141atwiej jest zorganizowa\u0107 prac\u0119 sprzedawc\u00f3w czy ochroniarzy zatrudnionych na cz\u0119\u015b\u0107 etatu ni\u017c np. specjalist\u00f3w o unikalnych kompetencjach, kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 z innymi cz\u0142onkami zespo\u0142u. R\u00f3wnie\u017c koszty sta\u0142e zwi\u0105zane z zatrudnieniem, jak szkolenia czy indywidualne wyposa\u017cenie, wolniej zwracaj\u0105 si\u0119 w przypadku os\u00f3b pracuj\u0105cych na cz\u0119\u015b\u0107 etatu. Nierzadko zdarza si\u0119, \u017ce w firmie po prostu brakuje r\u0105k do pracy i mened\u017cerowie niech\u0119tnie zgadzaj\u0105 si\u0119 na obni\u017cenie wymiaru pracy. Dlatego te\u017c cz\u0119\u015b\u0107 pracownik\u00f3w nie mo\u017ce dostosowa\u0107 liczby godzin pracy do swoich preferencji.<\/p>\n\n\n\n
W Polsce ok. 5% pracownik\u00f3w deklaruje, \u017ce chcia\u0142oby pracowa\u0107 kr\u00f3cej ni\u017c obecnie. Ta liczba nie obejmuje os\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 bezrobotne lub nieaktywne zawodowo, gdy\u017c nie porozumia\u0142y si\u0119 z pracodawc\u0105 w sprawie wymiaru czasu pracy. Badania z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w wskazuj\u0105, \u017ce sytuacja taka dotyka cz\u0119sto os\u00f3b w wieku przedemerytalnym b\u0105d\u017a oko\u0142oemerytalnym. Tych chcia\u0142yby stopniowo redukowa\u0107 wymiar zatrudnienia. Je\u015bli nie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci zmniejszenia liczby godzin, to cz\u0119\u015b\u0107 z nich decyduje si\u0119 zako\u0144czy\u0107 aktywno\u015b\u0107 zawodow\u0105.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n
![\"Elastyczny](\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/emeryt-pracuje_FabrikaCr_iStock-1471845806-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\nPa\u0144stwo mo\u017ce ingerowa\u0107 w negocjacje dotycz\u0105ce czasu pracy, zwi\u0119kszaj\u0105c uprawnienia pracownika. W wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w rozwini\u0119tych pracodawcy musz\u0105 wyrazi\u0107 zgod\u0119 na ograniczenie czasu pracy przez rodzic\u00f3w ma\u0142ych dzieci. W niekt\u00f3rych krajach podobne rozwi\u0105zania rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 te\u017c na inne grupy pracownik\u00f3w. Na przyk\u0142ad w Holandii czy Niemczech wszyscy pracownicy maj\u0105 prawo do ograniczenia czasu pracy. Ewentualna odmowa pracodawcy musi by\u0107 podparta powa\u017cnymi argumentami. Z tych regulacji wy\u0142\u0105czone s\u0105 jedynie mikrofirmy. Obni\u017cenie czasu pracy, co do zasady, wi\u0105\u017ce si\u0119 z proporcjonalnym zmniejszeniem wynagrodzenia.<\/p>\n\n\n\n
Zacznijmy od starszych pracownik\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
Reformy regulacji czasu pracy powinny by\u0107 stopniowe, \u017ceby nie wywo\u0142a\u0107 szoku w gospodarce. Problemem dla firm mog\u0105 by\u0107 zar\u00f3wno dostosowania w organizacji pracy, jak i nag\u0142e obni\u017cenie poda\u017cy pracy. Szczeg\u00f3lnie w Polsce, gdzie w wielu bran\u017cach ju\u017c wyst\u0119puj\u0105 niedobory pracownik\u00f3w. Najefektywniej i najbezpieczniej b\u0119dzie zacz\u0105\u0107 od uelastycznienia wymiaru czasu pracy os\u00f3b w wieku 60+. Jest to grupa demograficzna o naturalnej sk\u0142onno\u015bci do pracy w kr\u00f3tszych godzinach. Jednocze\u015bnie nie jest zbytnio nara\u017cona na negatywne efekty stygmatyzacji kr\u00f3tszej pracy. Osoby starsze s\u0105 na ko\u0144cowym etapie kariery i nie musz\u0105 si\u0119 wykazywa\u0107 jako zaanga\u017cowane i godne awansu.<\/p>\n\n\n\n
![\"Elastyczny](\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/emerytka-pracuje_Dmitry-Belyaev_iStock-1342232101-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\nPrzyznanie pracownikom w wieku 60+ prawa do jednostronnego zredukowania czasu pracy nie musi prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na obni\u017cenie ich aktywno\u015bci zawodowej mierzonej w godzinach pracy. Najnowsze badanie IBS pokazuje, \u017ce wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci pracy na cz\u0119\u015b\u0107 etatu sprzyjaj\u0105 d\u0142u\u017cszej aktywno\u015bci zawodowej starszych pracownik\u00f3w. Co wi\u0119cej, te pozytywne skutki dla liczby os\u00f3b zatrudnionych przewa\u017caj\u0105 nad negatywnymi skutkami dla przeci\u0119tnej liczby godzin przypadaj\u0105cej na jednego pracownika.<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n Osoby w wieku 60+ stanowi\u0105 obecnie nieco mniej ni\u017c 9% pracownik\u00f3w w Polsce. Reforma skierowana do tej grupy b\u0119dzie mia\u0142a znacz\u0105cy wp\u0142yw na rynek pracy, ale jednocze\u015bnie nie wykolei funkcjonowania firm. Aby ograniczy\u0107 koszty dostosowa\u0144 dla firm, zmniejszenie wymiaru etatu powinno by\u0107 poprzedzone kilkumiesi\u0119cznym okresem wypowiedzenia wcze\u015bniejszych warunk\u00f3w zatrudnienia. Z kolei pozytywne skutki reformy mog\u0105 by\u0107 wzmocnione dzi\u0119ki usuni\u0119ciu szkodliwych rozwi\u0105za\u0144 w systemie emerytalnym. Trzynastka i czternastka obni\u017caj\u0105 motywacj\u0119 do d\u0142ugiej aktywno\u015bci zawodowej. Zwi\u0119kszaj\u0105 one atrakcyjno\u015b\u0107 przej\u015bcia na emerytur\u0119 wzgl\u0119dem jej op\u00f3\u017anienia i pracy na cz\u0119\u015b\u0107 etatu.<\/p>\n\n\n\n Ewentualne rozszerzenie reformy na inne grupy pracownik\u00f3w powinno by\u0107 poprzedzone ocen\u0105 skutk\u00f3w pierwszego etapu reformy. Regulacje rynku pracy nie zosta\u0142y wyryte na kamiennych tablicach i mo\u017cna je zmienia\u0107 z korzy\u015bci\u0105 dla spo\u0142ecze\u0144stwa. Ale strze\u017cmy si\u0119 cudownych rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re nie maj\u0105 oparcia w badaniach rynku pracy.<\/p>\n\n\n\n Artyku\u0142 zosta\u0142 opublikowany pod\u00a0tytu\u0142em Jak i komu obni\u017ca\u0107 czas pracy? Ekspert: zacznijmy od starszych pracownik\u00f3w.<\/a> na\u00a0portalu\u00a0oko.press.pl<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czas pracy to temat nag\u0142o\u015bniony w ostatniej kampanii wyborczej przez Lewic\u0119, kt\u00f3ra proponowa\u0142a ustawowe skr\u00f3cenie tygodnia pracy do 35 godzin. Jedn\u0105 z […]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":40644,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1400,2105,2577,1391,1412,1466],"class_list":["post-40629","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-innymi-slowy","tag-bierni-zawodowo","tag-elastyczny-czas-pracy","tag-emerytura","tag-maciej-albinowski","tag-rynek-pracy","tag-skrocenie-czasu-pracy"],"acf":[],"yoast_head":"\nPrimum non nocere<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n