{"id":40251,"date":"2024-01-02T14:03:05","date_gmt":"2024-01-02T13:03:05","guid":{"rendered":"https:\/\/ibs.org.pl\/?p=40251"},"modified":"2024-01-03T14:41:16","modified_gmt":"2024-01-03T13:41:16","slug":"transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/","title":{"rendered":"Transformacja energetyczna nie tylko dla obrotnych"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Projekt ustawy zawieraj\u0105cy przepisy o zmniejszeniu dopuszczalnej odleg\u0142o\u015b\u0107 turbin wiatrowych od zabudowa\u0144 sprawi\u0142, \u017ce transformacja energetyczna sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych osi politycznego sporu mi\u0119dzy nowym i ust\u0119puj\u0105cym rz\u0105dem. Dyskusja o przepisach \u201ewiatrakowych\u201d jak w soczewce pokaza\u0142a, jak nie powinna przebiega\u0107 transformacja energetyczna i dyskusja o niej. Zaskoczone procedowaniem projektu ustawy by\u0142y nawet organizacje ekologiczne i przedstawiciele Polskiego Stowarzyszenia Energii Wiatrowej. Zamiast debaty o sprawiedliwym podziale korzy\u015bci i koszt\u00f3w tego procesu mieli\u015bmy sp\u00f3r o to, czy politycy dzia\u0142aj\u0105 na \u017cyczenie wiatrakowych lobbyst\u00f3w, albo antywiatrakowych aktywist\u00f3w. Jak sprawi\u0107, \u017ceby coraz ambitniejsze cele dekarbonizacji i niepopularne metody ich osi\u0105gni\u0119cia, np. podatki w\u0119glowe nie budzi\u0142y tak du\u017cych kontrowersji?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Awantura o wiatraki zn\u00f3w nakr\u0119ca polaryzacj\u0119<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ustawa wiatrakowa z 2016 roku zahamowa\u0142a rozw\u00f3j energetyki wiatrowej. Liczne, rozproszone protesty mieszka\u0144c\u00f3w przeciw lokalizacji turbin wiatrowych zbyt blisko dom\u00f3w oraz kontrowersje dotycz\u0105ce podzia\u0142u zysk\u00f3w z inwestycji znalaz\u0142y uj\u015bcie w og\u00f3lnopolskim ruchu antywiatrakowym. Przeciwnicy elektrowni wiatrowych podlewali postulaty uregulowania bran\u017cy teoriami konspiracyjnymi.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po wygraniu wybor\u00f3w Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 wprowadzi\u0142o rygorystyczn\u0105 ustaw\u0119 \u201e10H\u201d, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 wiatrak\u00f3w od zabudowy powinna by\u0107 minimum 10 razy wi\u0119ksza ni\u017c ca\u0142kowita wysoko\u015b\u0107 wiatraka. Nowa ustawa w praktyce zahamowa\u0142a inwestycje. Ostatecznie, w\u00a02020 roku, zainstalowana moc wiatrak\u00f3w by\u0142a dwa razy ni\u017csza (6,5 GW) od prognoz PSEW z pocz\u0105tku ubieg\u0142ej dekady (13 GW). Pod koniec 2022 r. wiatr dostarczy\u0142 oko\u0142o 10% energii elektrycznej w Polsce. W 2023 r. PiS zliberalizowa\u0142 prawo, pozwalaj\u0105c gminom zmniejszy\u0107 odleg\u0142o\u015b\u0107 do 700 metr\u00f3w na podstawie miejscowych plan\u00f3w zagospodarowania przestrzennego. Po wyborach parlamentarnych elektrownie wiatrowe jednak zn\u00f3w sta\u0142y si\u0119 zarzewiem sporu i cz\u0119\u015bci\u0105 narracji maj\u0105cej polaryzowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/dystans_Fokusiert_iStock-1198045489-1024x683.jpg\" alt=\"odleg\u0142o\u015b\u0107 wiatrak\u00f3w od zabudowa\u0144 mieszkalnych\" class=\"wp-image-40326\" srcset=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/dystans_Fokusiert_iStock-1198045489-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/dystans_Fokusiert_iStock-1198045489-300x200.jpg 300w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/dystans_Fokusiert_iStock-1198045489-768x512.jpg 768w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/dystans_Fokusiert_iStock-1198045489-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/dystans_Fokusiert_iStock-1198045489-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Proceduralne sztuczki, aktywi\u015bci i lobby\u015bci<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ignorowanie preferencji spo\u0142ecznych mo\u017ce skutkowa\u0107 wzrostem polaryzacji. W kontek\u015bcie transformacji energetycznej, politycy uwzgl\u0119dniali zazwyczaj g\u0142os jednej strony. S\u0142uchali albo przedstawicieli inwestor\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieli zarobi\u0107 na budowie wiatrak\u00f3w, albo aktywist\u00f3w, kt\u00f3rzy sprzeciwiali si\u0119 lokalizacji inwestycji w ich bliskim s\u0105siedztwie. Pierwsza grupa czerpa\u0142a nadmiarowe zyski z transformacji, druga natomiast op\u00f3\u017ania\u0142a lub ca\u0142kowicie blokowa\u0142a dzia\u0142anie. Jak mo\u017cna wypracowa\u0107 kompromis mi\u0119dzy uczestnikami tego procesu?<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do pewnego stopnia odpowiedzi\u0105 s\u0105 rzetelne konsultacje spo\u0142eczne, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 uwzgl\u0119dni\u0107 zdanie lokalnych spo\u0142eczno\u015bci w planowanych inwestycjach. Niestety, w kontek\u015bcie inwestycji wiatrakowych proces konsultacji nie przebiega\u0142 w\u0142a\u015bciwie. Jak wskazywa\u0142 NIK, zasady konsultacji nie by\u0142y ustalane oficjalnym aktem prawa lokalnego, co sprzyja\u0142o konfliktom interes\u00f3w. W efekcie, do konsultacji zapraszani byli przede wszystkim w\u0142a\u015bciciele dzia\u0142ek, na kt\u00f3rych mia\u0142y stan\u0105\u0107 wiatraki.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/wiatraki_Bilanol_iStock-1096617844-1024x683.jpg\" alt=\"wiatraki elementem transformacji energetycznej\" class=\"wp-image-40341\" srcset=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/wiatraki_Bilanol_iStock-1096617844-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/wiatraki_Bilanol_iStock-1096617844-300x200.jpg 300w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/wiatraki_Bilanol_iStock-1096617844-768x512.jpg 768w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/wiatraki_Bilanol_iStock-1096617844-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/wiatraki_Bilanol_iStock-1096617844-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Otrzymywali \u015brodki za dzier\u017caw\u0119, podczas gdy koszty zewn\u0119trzne: ingerencj\u0119 w krajobraz, ha\u0142as, zagro\u017cenie dla zwierz\u0105t, ponosi\u0142a ca\u0142a lokalna spo\u0142eczno\u015b\u0107. W Kisielicach, gminie s\u0142yn\u0105cej w Polsce z inwestycji w OZE, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ankietowanych mieszka\u0144c\u00f3w zgodzi\u0142a si\u0119, \u017ce dzi\u0119ki wiatrakom gmina rozwija si\u0119 lepiej ni\u017c inne. Jednak zaledwie 1\/3 uzna\u0142a, \u017ce korzy\u015bci z inwestycji s\u0105 rozdzielane sprawiedliwie. Niesprawiedliwy podzia\u0142 zysk\u00f3w i obci\u0105\u017ce\u0144 uruchomi\u0142 grupy protestu. Te skutecznie przekona\u0142y Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 do ustawowego ograniczenia mo\u017cliwo\u015bci lokalizacyjnych inwestycji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czy historia afery wiatrakowej zatoczy ko\u0142o?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Niesprawiedliwy rozdzia\u0142 koszt\u00f3w i korzy\u015bci z inwestycji w wiatraki do dzi\u015b jest kluczowym elementem polaryzacji. Korzysta w\u0142a\u015bciciel dzia\u0142ki, bud\u017cet gminy, ale jej mieszka\u0144cy mog\u0105 mie\u0107 poczucie obci\u0105\u017cenia innymi kosztami \u2013 np. ha\u0142asem i zmianami krajobrazu. Problem ten mo\u017ce narasta\u0107 w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci tak\u017ce w innych obszarach transformacji energetycznej. Taki scenariusz jest prawdopodobny np. po rozszerzeniu systemu handlu emisjami o budynki i transport, czyli ETS-2. Rozwi\u0105zanie to jest zaplanowane na 2027 r. ETS-2 podniesie koszty ogrzewania dom\u00f3w w\u0119glem i gazem. To podwy\u017cka dla 35% polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Dla 2\/3 mieszka\u0144c\u00f3w Polski wzrosn\u0105 te\u017c wydatki na benzyn\u0119 i olej nap\u0119dowy. Zmianie ma towarzyszy\u0107 mechanizm os\u0142onowy \u2013 Spo\u0142eczny Fundusz Klimatyczny. B\u0119dzie to blisko 13 miliard\u00f3w euro w latach 2026-2032 na wsparcie os\u00f3b z niskimi dochodami, nara\u017conych na koszty transformacji energetycznej. Jest ryzyko, \u017ce w tym przypadku powt\u00f3rzy si\u0119 scenariusz z afery wiatrakowej. Stanie si\u0119 tak, je\u017celi zwolennicy transformacji nie b\u0119d\u0105 transparentnie komunikowa\u0107 tych zmian spo\u0142ecze\u0144stwu i odpowiednio wcze\u015bniej wprowadza\u0107 mechanizm\u00f3w os\u0142onowych. Dodatkowo, skupienie si\u0119 na korzy\u015bciach tylko jednej grupy mo\u017ce si\u0119 spotka\u0107 z oporem spo\u0142ecznym. Mo\u017ce si\u0119 tak sta\u0107, je\u015bli nowe Ministerstwo Klimatu przeznaczy\u0142oby wi\u0119kszo\u015bci \u015brodk\u00f3w ze Spo\u0142ecznego Funduszu Klimatycznego na drogie technologie, z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 lepiej sytuowani (np. posiadacze \u00a0samochod\u00f3w elektrycznych. Doprowadzi\u0142oby to tym samym do nieefektywnego i niesprawiedliwego podzia\u0142u koszt\u00f3w i korzy\u015bci, ale te\u017c do wzrostu polaryzacji. Jak mo\u017cna temu zapobiec?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Badania ponad podzia\u0142ami<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozwi\u0105zanie oferuj\u0105 badania naukowe. Zweryfikowali\u015bmy preferencje Polek i Polak\u00f3w dotycz\u0105ce podatku w\u0119glowego i systemu redystrybucji. W tym celu skonfrontowali\u015bmy 10 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w Polski ze zr\u00f3\u017cnicowanymi scenariuszami strat i zysk\u00f3w takiej polityki. Badanie odwzorowuje rozwi\u0105zania w ramach ETS-2 i Spo\u0142ecznego Funduszu Klimatycznego. Dzi\u0119ki temu, dowiedzieli\u015bmy si\u0119 jakiego rozwi\u0105zania chcia\u0142yby Polki i Polacy, aby zmniejszy\u0107 niech\u0119\u0107 do podatku. Najlepiej sprawdzi\u0142by si\u0119 transfer got\u00f3wkowy skierowany do os\u00f3b z niskimi dochodami, wzrastaj\u0105cy wraz z obci\u0105\u017ceniami podatkowymi. Takie rozwi\u0105zanie przeciwdzia\u0142a te\u017c nadmiernej podwy\u017cce koszt\u00f3w w\u015br\u00f3d os\u00f3b mniej zamo\u017cnych, szczeg\u00f3lnie nara\u017conych na potencjalnie negatywne skutki podatku. Dla ka\u017cdej wysoko\u015bci podatku precyzyjnie oszacowali\u015bmy wysoko\u015b\u0107 transferu pieni\u0119\u017cnego, kt\u00f3ry efektywnie ograniczy niech\u0119\u0107 do polityki klimatycznej. Podobne badania, okre\u015blaj\u0105ce preferencje s\u0105 i mog\u0105 by\u0107 realizowane w kontek\u015bcie innych wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z transformacj\u0105 energetyczn\u0105, w tym przepis\u00f3w wiatrakowych. Dostarcz\u0105 odpowiedzi na pytanie, jak rekompensowa\u0107 mieszka\u0144com koszty ha\u0142asu, wp\u0142ywu instalacji na krajobraz i tym samym stanowi\u0107 podstaw\u0119 do lepszego podzia\u0142u korzy\u015bci i koszt\u00f3w realizacji takich inwestycji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Trzy elementy spo\u0142ecznie sprawiedliwej polityki klimatycznej<\/h2>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/transformacja_adrian825_iStock-1160962465-1024x683.jpg\" alt=\"zielona transformacja\" class=\"wp-image-40359\" srcset=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/transformacja_adrian825_iStock-1160962465-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/transformacja_adrian825_iStock-1160962465-300x200.jpg 300w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/transformacja_adrian825_iStock-1160962465-768x513.jpg 768w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/transformacja_adrian825_iStock-1160962465-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/transformacja_adrian825_iStock-1160962465-2048x1367.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przed nowym rz\u0105dem liczne wyzwania zwi\u0105zane z transformacj\u0105 energetyczn\u0105. Elektrownia atomowa, dyrektywa o efektywno\u015bci energetycznej budynk\u00f3w, Strefy Czystego Transportu, ETS-2, to tylko kilka przyk\u0142ad\u00f3w. Wprowadzenie ich w porozumieniu ze spo\u0142ecze\u0144stwem b\u0119dzie \u0142atwiejsze, je\u017celi nowy rz\u0105d zdecyduje si\u0119 wprowadzi\u0107 trzy rozwi\u0105zania umo\u017cliwiaj\u0105ce spo\u0142ecznie sprawiedliw\u0105 polityk\u0119 klimatyczn\u0105.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po pierwsze, trzeba zabezpieczy\u0107 najbardziej nara\u017cone grupy oraz lokalne spo\u0142eczno\u015bci, ponosz\u0105ce koszty transformacji energetycznej. Dotyczy to zar\u00f3wno wiatrak\u00f3w na obszarach wiejskich, jak i systemu ETS-2 oraz rekompensat ze Spo\u0142ecznego Funduszu Klimatycznego. Nale\u017cy wypracowa\u0107 mechanizm podzia\u0142u korzy\u015bci tych rozwi\u0105za\u0144 w oparciu o preferencje spo\u0142eczne i wp\u0142yw takiej polityki na bud\u017cety gospodarstw domowych. Rozwi\u0105zania te powinny si\u0119 znale\u017a\u0107 w Spo\u0142ecznym Planie Klimatycznym wymaganym od Polski ju\u017c w po\u0142owie 2025 r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po drugie, nale\u017cy otworzy\u0107 si\u0119 na dyskusj\u0119 ze stron\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i sko\u0144czy\u0107 z pozorowanymi konsultacjami. Nale\u017cy odej\u015b\u0107 od praktyk technokratycznego t\u0142umaczenia transformacji jako procesu technologicznego, zrozumia\u0142ego wy\u0142\u0105cznie dla specjalist\u00f3w, in\u017cynier\u00f3w, ekonomist\u00f3w lub prawnik\u00f3w. Pr\u00f3ba prowadzenia transformacji energetycznej w zamkni\u0119tym gronie i resortowych zaciszach, zwi\u0119ksza ryzyko polaryzacji. Jasno pokaza\u0142 to przyk\u0142ad ustawy wiatrakowej.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po trzecie, transformacja wymaga rozr\u00f3\u017cnienia preferencji grup spo\u0142ecznych. Osoby starsze i m\u0142odsze maj\u0105 inne oczekiwania wobec cel\u00f3w polityki klimatycznej, co wiemy z bada\u0144. Preferencje dotycz\u0105ce krajobrazu tak\u017ce mog\u0105 by\u0107 zr\u00f3\u017cnicowane regionalnie. Dlatego te\u017c w debacie o transformacji energetycznej w Polsce powinna wzrasta\u0107 rola badaczy oraz podmiot\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 zarz\u0105dza\u0107, komunikowa\u0107 i kierunkowa\u0107 ten proces. To samorz\u0105dy, organizacje pozarz\u0105dowe czy sp\u00f3\u0142dzielnie mieszkaniowe, po\u015brednicz\u0105ce mi\u0119dzy pa\u0144stwem a obywatelem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trzy proponowane rozwi\u0105zania to tylko pocz\u0105tek, kt\u00f3ry tworzy fundament transformacji energetycznej opartej o sprawiedliw\u0105 dystrybucj\u0119, klarowne procedury i uznanie potrzeb i preferencji r\u00f3\u017cnych grup spo\u0142ecznych. Po ich wdro\u017ceniu ambitna polityka klimatyczna przestanie by\u0107 walk\u0105 z wiatrakami.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/wiatrak-w-polu_Grzegorz-Januszewicz_iStock-1576555666-683x1024.jpg\" alt=\"zielona transformacja\" class=\"wp-image-40335\" srcset=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/wiatrak-w-polu_Grzegorz-Januszewicz_iStock-1576555666-683x1024.jpg 683w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/wiatrak-w-polu_Grzegorz-Januszewicz_iStock-1576555666-200x300.jpg 200w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/wiatrak-w-polu_Grzegorz-Januszewicz_iStock-1576555666-768x1152.jpg 768w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/wiatrak-w-polu_Grzegorz-Januszewicz_iStock-1576555666-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/wiatrak-w-polu_Grzegorz-Januszewicz_iStock-1576555666-1366x2048.jpg 1366w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/wiatrak-w-polu_Grzegorz-Januszewicz_iStock-1576555666-scaled.jpg 1707w\" sizes=\"auto, (max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Artyku\u0142 Jakuba Soko\u0142owskiego i Jana Frankowskiego zosta\u0142 opublikowany pod\u00a0tytu\u0142em\u00a0<a href=\"https:\/\/biznes.gazetaprawna.pl\/artykuly\/9393128,transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych-opinia.html\">Transformacja energetyczna nie tylko dla obrotnych<\/a> na\u00a0\u0142amach <a href=\"https:\/\/biznes.gazetaprawna.pl\/artykuly\/9393128,transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych-opinia.html\">Dziennika Gazeta Prawna<\/a> oraz na portalu <a href=\"https:\/\/forsal.pl\/biznes\/ekologia\/artykuly\/9391206,walka-z-wiatrakami-jak-sprawic-zeby-dekarbonizacja-nie-budzila-takic.html\">Forsal.pl<\/a> pod tytu\u0142em <a href=\"https:\/\/forsal.pl\/biznes\/ekologia\/artykuly\/9391206,walka-z-wiatrakami-jak-sprawic-zeby-dekarbonizacja-nie-budzila-takic.html\">Walka z wiatrakami. Jak sprawi\u0107, \u017ceby dekarbonizacja nie budzi\u0142a takich kontrowersji?<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Projekt ustawy zawieraj\u0105cy przepisy o zmniejszeniu dopuszczalnej odleg\u0142o\u015b\u0107 turbin wiatrowych od zabudowa\u0144 sprawi\u0142, \u017ce transformacja energetyczna sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych osi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":40353,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2093,2389,2637,2634,1403,2123,2240,1322,2243,2712,1496,1418],"class_list":["post-40251","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-innymi-slowy","tag-bieda","tag-ceny-energii","tag-co2","tag-energia","tag-jakub-sokolowski","tag-jan-frankowski","tag-klimat","tag-kryzys-energetyczny","tag-polityka-klimatyczna","tag-spoleczny-fundusz-https-www-europarl-europa-eu-news-pl-headlspoleczny-fundusz-klimatyczny","tag-transformacja-energetyczna","tag-ubostwo-energetyczne"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Transformacja energetyczna nie tylko dla obrotnych - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Transformacja energetyczna - niezb\u0119dne kroki w analizie sytuacji dotycz\u0105cej polityki klimatycznej i kryzysu energetycznego w Polsce.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Transformacja energetyczna nie tylko dla obrotnych - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Transformacja energetyczna - niezb\u0119dne kroki w analizie sytuacji dotycz\u0105cej polityki klimatycznej i kryzysu energetycznego w Polsce.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-01-02T13:03:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-01-03T13:41:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/debata-o-wiatrakach_gpointstudio_iStock-1152770110-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1708\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"katarzyna\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"katarzyna\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"katarzyna\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282\"},\"headline\":\"Transformacja energetyczna nie tylko dla obrotnych\",\"datePublished\":\"2024-01-02T13:03:05+00:00\",\"dateModified\":\"2024-01-03T13:41:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\\\/\"},\"wordCount\":1435,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/debata-o-wiatrakach_gpointstudio_iStock-1152770110-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"bieda\",\"ceny energii\",\"CO2\",\"energia\",\"Jakub Soko\u0142owski\",\"Jan Frankowski\",\"klimat\",\"kryzys energetyczny\",\"polityka klimatyczna\",\"Spo\u0142eczny Fundusz https:\\\/\\\/www.europarl.europa.eu\\\/news\\\/pl\\\/headlSpoleczny Fundusz Klimatyczny\",\"transformacja energetyczna\",\"ub\u00f3stwo energetyczne\"],\"articleSection\":[\"Innymi s\u0142owy\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\\\/\",\"name\":\"Transformacja energetyczna nie tylko dla obrotnych - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/debata-o-wiatrakach_gpointstudio_iStock-1152770110-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2024-01-02T13:03:05+00:00\",\"dateModified\":\"2024-01-03T13:41:16+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282\"},\"description\":\"Transformacja energetyczna - niezb\u0119dne kroki w analizie sytuacji dotycz\u0105cej polityki klimatycznej i kryzysu energetycznego w Polsce.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/debata-o-wiatrakach_gpointstudio_iStock-1152770110-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/01\\\/debata-o-wiatrakach_gpointstudio_iStock-1152770110-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1708},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Transformacja energetyczna nie&nbsp;tylko&nbsp;dla obrotnych\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/\",\"name\":\"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\",\"description\":\"Jeste\u015bmy niezale\u017cn\u0105 fundacj\u0105 naukow\u0105. Prowadzimy badania w obszarze m.in.: rynku pracy, polityki rodzinnej, finans\u00f3w publicznych, energii i klimatu.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282\",\"name\":\"katarzyna\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"katarzyna\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/author\\\/katarzyna\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Transformacja energetyczna nie tylko dla obrotnych - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","description":"Transformacja energetyczna - niezb\u0119dne kroki w analizie sytuacji dotycz\u0105cej polityki klimatycznej i kryzysu energetycznego w Polsce.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Transformacja energetyczna nie tylko dla obrotnych - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","og_description":"Transformacja energetyczna - niezb\u0119dne kroki w analizie sytuacji dotycz\u0105cej polityki klimatycznej i kryzysu energetycznego w Polsce.","og_url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/","og_site_name":"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","article_published_time":"2024-01-02T13:03:05+00:00","article_modified_time":"2024-01-03T13:41:16+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1708,"url":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/debata-o-wiatrakach_gpointstudio_iStock-1152770110-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"katarzyna","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"katarzyna","Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/"},"author":{"name":"katarzyna","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#\/schema\/person\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282"},"headline":"Transformacja energetyczna nie tylko dla obrotnych","datePublished":"2024-01-02T13:03:05+00:00","dateModified":"2024-01-03T13:41:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/"},"wordCount":1435,"image":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/debata-o-wiatrakach_gpointstudio_iStock-1152770110-scaled.jpg","keywords":["bieda","ceny energii","CO2","energia","Jakub Soko\u0142owski","Jan Frankowski","klimat","kryzys energetyczny","polityka klimatyczna","Spo\u0142eczny Fundusz https:\/\/www.europarl.europa.eu\/news\/pl\/headlSpoleczny Fundusz Klimatyczny","transformacja energetyczna","ub\u00f3stwo energetyczne"],"articleSection":["Innymi s\u0142owy"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/","url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/","name":"Transformacja energetyczna nie tylko dla obrotnych - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/debata-o-wiatrakach_gpointstudio_iStock-1152770110-scaled.jpg","datePublished":"2024-01-02T13:03:05+00:00","dateModified":"2024-01-03T13:41:16+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#\/schema\/person\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282"},"description":"Transformacja energetyczna - niezb\u0119dne kroki w analizie sytuacji dotycz\u0105cej polityki klimatycznej i kryzysu energetycznego w Polsce.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/#primaryimage","url":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/debata-o-wiatrakach_gpointstudio_iStock-1152770110-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/debata-o-wiatrakach_gpointstudio_iStock-1152770110-scaled.jpg","width":2560,"height":1708},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/transformacja-energetyczna-nie-tylko-dla-obrotnych\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Transformacja energetyczna nie&nbsp;tylko&nbsp;dla obrotnych"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#website","url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/","name":"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","description":"Jeste\u015bmy niezale\u017cn\u0105 fundacj\u0105 naukow\u0105. Prowadzimy badania w obszarze m.in.: rynku pracy, polityki rodzinnej, finans\u00f3w publicznych, energii i klimatu.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#\/schema\/person\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282","name":"katarzyna","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g","caption":"katarzyna"},"url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/author\/katarzyna\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40251"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40251\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40353"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}