{"id":32555,"date":"2023-04-27T09:10:02","date_gmt":"2023-04-27T07:10:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ibs.org.pl\/?p=32555"},"modified":"2023-04-27T09:10:05","modified_gmt":"2023-04-27T07:10:05","slug":"laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/","title":{"rendered":"\u0141\u0105czy nas klimat. Dzieli polityka klimatyczna."},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u201eGdy wzywa schabowy, moim honorem jest walka\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od tygodni obserwujemy kolejne protesty we Francji, spowodowane podwy\u017ck\u0105 wieku emerytalnego. Ten zryw nie wzi\u0105\u0142 si\u0119 z znik\u0105d. Pi\u0119\u0107 lat wcze\u015bniej, \u201e\u017b\u00f3\u0142te Kamizelki\u201d zorganizowa\u0142y sprzeciw wobec podatku od diesla. Protesty te szybko obj\u0119\u0142y kolejne kwestie spo\u0142eczne, np. niskie p\u0142ace, a dzi\u015b rozszerzy\u0142y si\u0119 na emerytury. W Polsce nie by\u0142o masowych i spo\u0142ecznych demonstracji podobnych do tych znad Sekwany. Mimo to pojawi\u0142o si\u0119 kilka inicjatyw inspirowanych ruchem francuskim. W zwi\u0105zku z wysokimi cenami energii ruszy\u0142 protest \u201eBlokujemy Orlen\u201d, czyli oddolna akcja protestacyjna, kt\u00f3ra polega\u0142a na tworzeniu sztucznej kolejki do dystrybutor\u00f3w na wybranych stacjach.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:66.66%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sprzeciw wobec agendy klimatycznej w Polsce s\u0142u\u017cy\u0142 raczej jako narz\u0119dzie w walce politycznej mi\u0119dzy rz\u0105dz\u0105cymi a opozycj\u0105. W 2021 r. \u201ekampania z \u017car\u00f3wk\u0105\u201d niezgodnie z prawd\u0105 obwinia\u0142a polityk\u0119 klimatyczn\u0105 UE za wysokie ceny energii. Kampania by\u0142a sfinansowana przez pa\u0144stwowe koncerny energetyczne. W 2023 r. konserwatywni politycy fotografowali si\u0119 nad talerzami ze schabowym w prote\u015bcie przeciwko raportowi \u201eThe Future of Urban Consumption in a 1.5\u02daC World\u201d. Wydawca opracowania, stowarzyszenie C40 sugerowa\u0142o ograniczenie konsumpcji mi\u0119sa dla dobra klimatu. Bezsprzecznie \u201eobrona schabowego\u201d mia\u0142a absurdalny wyd\u017awi\u0119k, a kampania z \u017car\u00f3wk\u0105 opiera\u0142a si\u0119 na nieprawdziwych informacjach. Przyk\u0142ady te pokazuj\u0105 jednak, \u017ce polityka klimatyczna mo\u017ce by\u0107 zarzewiem konfliktu i w efekcie prowadzi\u0107 do napi\u0119\u0107 spo\u0142ecznych.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:33.33%\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Jaki-nad-kotletem-zdjecie-twitter.png\" alt=\"Reakcja prawicowych polityk\u00f3w na propozycje dzia\u0142a\u0144 chroni\u0105cych klimat.\" class=\"wp-image-32576\" width=\"303\" height=\"436\" srcset=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Jaki-nad-kotletem-zdjecie-twitter.png 576w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Jaki-nad-kotletem-zdjecie-twitter-208x300.png 208w\" sizes=\"auto, (max-width: 303px) 100vw, 303px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Twitter, Patryk Jaki &#8211; MEP<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podzia\u0142y ponad porozumieniem<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Blisko 90% os\u00f3b w Polsce uznaje zmiany klimatu za fakt. Dotyczy to kobiet i m\u0119\u017cczyzn, tych kt\u00f3rzy zarabiaj\u0105 niewiele, i bardzo du\u017co. Mieszka\u0144c\u00f3w ma\u0142ych miejscowo\u015bci i najwi\u0119kszych miast, wszystkich wojew\u00f3dztw. Os\u00f3b, kt\u00f3re je\u017cd\u017c\u0105 samochodami, ogrzewaj\u0105 domy piecami na w\u0119giel albo zainwestowali w odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a ogrzewania. Wreszcie, dotyczy to wyborc\u00f3w wszystkich partii. Od 85% w\u015br\u00f3d os\u00f3b g\u0142osuj\u0105cych na Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107, po 95% wyborc\u00f3w Lewicy lub Koalicji Obywatelskiej.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n<cite>Tylko oko\u0142o po\u0142owa z nas by\u0142aby gotowa zaakceptowa\u0107 podatek \u015brodowiskowy, kt\u00f3ry bezpo\u015brednio dotknie konsument\u00f3w paliw kopalnych. Dlaczego to wa\u017cne? Bo taki podatek czeka nas ju\u017c za cztery lata.<\/cite><\/blockquote>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak akceptacja ambitnej polityki klimatycznej, w tym podatk\u00f3w \u015brodowiskowych, dzieli Polki i Polak\u00f3w. Tylko oko\u0142o po\u0142owa z nas by\u0142aby gotowa zaakceptowa\u0107 podatek \u015brodowiskowy, kt\u00f3ry bezpo\u015brednio dotknie konsument\u00f3w paliw kopalnych. Dlaczego to wa\u017cne? Bo taki podatek czeka nas ju\u017c za cztery lata. To ETS-2 (Emission Trading System 2), czyli zaplanowane na 2027 r. rozszerzenie obowi\u0105zuj\u0105cego ju\u017c w Unii Systemu Handlu Emisjami (ETS-1). Dzia\u0142aj\u0105cy od 2005 r. ETS-1 obejmuje przemys\u0142 i energetyk\u0119 systemow\u0105 i ma na celu optymalne kosztowo ograniczanie emisji dwutlenku w\u0119gla do atmosfery. ETS-2 b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 na podobnych zasadach, ale obejmie sektor mieszkaniowy i transport indywidualny. Podniesie ceny paliwa, kt\u00f3rym ogrzewamy domy i tankujemy samochody.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po\u0142owa Polek i Polak\u00f3w nie chce takiego podatku. Czy wyjd\u0105 na ulice protestowa\u0107? Inflacja i wzrosty cen paliw i ogrzewania, czyli rosn\u0105ce koszty \u017cycia oraz widmo niestabilno\u015bci gospodarczej zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko konflikt\u00f3w spo\u0142ecznych. W najnowszym badaniu Instytutu Bada\u0144 Strukturalnych pokazujemy, jak zminimalizowa\u0107 takie ryzyko wykorzystuj\u0105c preferencje spo\u0142eczne dotycz\u0105ce polityki klimatycznej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Jak sprawdzi\u0107 na ile wiarygodne s\u0105 deklaracje Polek i Polak\u00f3w w sprawie klimatu?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W sierpniu 2022 r. Instytut Bada\u0144 Strukturalnych przeprowadzi\u0142 eksperyment ekonomiczny na pr\u00f3bie ponad 10 tysi\u0119cy os\u00f3b w Polsce. Eksperyment ekonomiczny to badanie, w kt\u00f3rym tworzymy r\u00f3\u017cne scenariusze zachowania i analizujemy ich skutki. Uczestnicy musieli dokonywa\u0107 wybor\u00f3w dotycz\u0105cych klimatu i bezpiecze\u0144stwa energetycznego, kt\u00f3re wzajemnie si\u0119 wyklucza\u0142y. Na tej podstawie mo\u017cna by\u0142o precyzyjnie oszacowa\u0107 preferencje Polek i Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eksperyment ekonomiczny to nie sonda\u017c opinii. Nie ma w nim pyta\u0144 o opinie, tak jak w przypadku sonda\u017cy politycznych (\u201ena kt\u00f3r\u0105 parti\u0119 zag\u0142osujesz?\u201d). Analizuje si\u0119 zachowanie respondent\u00f3w w sytuacji, gdy musz\u0105 podj\u0105\u0107 konkretn\u0105 decyzj\u0119. W sonda\u017cu, pytane osoby mog\u0105 m\u00f3wi\u0107 jedno, ale potem zrobi\u0107 zupe\u0142nie co innego. Eksperyment ekonomiczny pozwala zobaczy\u0107, jakie decyzje podejmuj\u0105 ludzie w okre\u015blonych warunkach. W tym przypadku dotyczy\u0142o to po\u015bwi\u0119cenia dochod\u00f3w za przeciwdzia\u0142anie zmianom klimatu i zwi\u0119kszanie bezpiecze\u0144stwa energetycznego. Respondenci wielokrotnie wybierali jedn\u0105 z dw\u00f3ch mo\u017cliwo\u015bci: np., czy wol\u0105 straci\u0107 lub zyska\u0107 pieni\u0105dze, a mo\u017ce ograniczy\u0107 skutki zmian klimatu w Polsce lub zmniejszy\u0107 import gazu i ropy z Rosji?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Koniec miesi\u0105ca czy koniec \u015bwiata?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzi\u0119ki badaniu wiadomo, \u017ce istniej\u0105 znaczne r\u00f3\u017cnice w preferencjach dotycz\u0105cych \u0142agodzenia zmian klimatycznych i bezpiecze\u0144stwa energetycznego w Polsce. Polki i Polacy bardziej ceni\u0105 sobie ograniczenie skutk\u00f3w zmian klimatycznych i popraw\u0119 jako\u015bci powietrza ni\u017c ograniczanie importu paliw z Rosji. \u015arednio byli gotowi po\u015bwi\u0119ci\u0107 15% swoich dochod\u00f3w na \u0142agodzenie skutk\u00f3w zmian klimatycznych i popraw\u0119 jako\u015bci powietrza oraz 10% na zmniejszenie importu rosyjskich paliw Wiek i doch\u00f3d wp\u0142ywaj\u0105 na preferencje spo\u0142ecze\u0144stwa w tej kwestii. M\u0142odsi respondenci s\u0105 bardziej zaniepokojeni zmianami klimatu ni\u017c osoby starsze, ale mniej sk\u0142onni do po\u015bwi\u0119cenia dochod\u00f3w na ograniczenie importu paliw kopalnych z Rosji.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"684\" src=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Stadtratte_licznik-energii_iStock-1178553176-1024x684.jpg\" alt=\"Koszty energii i paliw kopalnych dla gospodarstw domowych wzrosn\u0105 po wprowadzeniu ETS-2.\" class=\"wp-image-32591\" srcset=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Stadtratte_licznik-energii_iStock-1178553176-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Stadtratte_licznik-energii_iStock-1178553176-300x200.jpg 300w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Stadtratte_licznik-energii_iStock-1178553176-768x513.jpg 768w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Stadtratte_licznik-energii_iStock-1178553176-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Stadtratte_licznik-energii_iStock-1178553176-2048x1367.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konflikt \u201ekoniec miesi\u0105ca versus koniec \u015bwiata\u201d najlepiej oddaje r\u00f3\u017cnice w preferencjach Polek i Polak\u00f3w &nbsp;zwi\u0105zane z wiekiem i poziomem dochod\u00f3w. Mamy tu skupienie si\u0119 na doczesnych potrzebach, np. lepszej jako\u015bci powietrza, przewa\u017caj\u0105ce u starszych os\u00f3b (koniec miesi\u0105ca) kontra patrzenie w przysz\u0142o\u015b\u0107 przez m\u0142odszych (koniec \u015bwiata). Opr\u00f3cz r\u00f3\u017cnicy pokoleniowej, konflikt ten oddaje r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cnice materialne. Z jednej strony osoby z wysokimi dochodami mog\u0105 pozwoli\u0107 sobie na skupienie si\u0119 na \u201eszerszej perspektywie\u201d i s\u0105 w stanie po\u015bwi\u0119ci\u0107 wi\u0119cej dochod\u00f3w, \u017ceby chroni\u0107 klimat. Z drugiej strony, osoby z niskimi dochodami my\u015bl\u0105 o tym, jak zabezpieczy\u0107 bie\u017c\u0105ce potrzeby, np. op\u0142aci\u0107 rachunki, zwi\u0105za\u0107 koniec z ko\u0144cem. I te osoby nie maj\u0105 tak zdecydowanych preferencji dotycz\u0105cych zmian klimatu, jak lepiej sytuowane Polki i Polacy.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W badaniu wykorzystano r\u00f3wnie\u017c &nbsp;eksperyment do zaprojektowania polityki redystrybucji wp\u0142yw\u00f3w z podatku \u015brodowiskowego. Jasno z niego wynika, \u017ce bezpo\u015bredni transfer pieni\u0119\u017cny, skierowany do gospodarstw domowych o niskich dochodach pomo\u017ce \u0142agodzi\u0107 ewentualne napi\u0119cia spo\u0142eczne zwi\u0105zane z wprowadzeniem tego podatku.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Porozumienie ponad podzia\u0142ami<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Napi\u0119\u0107 spo\u0142ecznych na tle polityki klimatycznej mo\u017cna unikn\u0105\u0107 w dw\u00f3ch krokach. Po pierwsze, polityka klimatyczna musi by\u0107 sprawiedliwa i r\u00f3wnomiernie obci\u0105\u017ca\u0107 kosztami i korzy\u015bciami tego procesu wszystkich. Mo\u017cna to osi\u0105gn\u0105\u0107 progresywnymi podatkami \u015brodowiskowymi po\u0142\u0105czonymi z redystrybucj\u0105 sfinansowan\u0105 z wp\u0142yw\u00f3w z podatk\u00f3w. W my\u015bl zasady, \u201ezanieczyszczaj\u0105cy p\u0142aci\u201d powinni\u015bmy d\u0105\u017cy\u0107 do tego, \u017ceby osoby, kt\u00f3rym na stanie \u015brodowiska i ryzyku katastrofy klimatycznej nie zale\u017cy, p\u0142aci\u0142y za to, \u017ce takim ryzykiem obci\u0105\u017caj\u0105 reszt\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa. Dotyczy to w szczeg\u00f3lno\u015bci os\u00f3b z wysokimi dochodami, kt\u00f3re pomimo faworyzuj\u0105cych ich program\u00f3w wsparcia, np. \u201eCzyste Powietrze\u201d, \u201eM\u00f3j Pr\u0105d\u201d, \u201eM\u00f3j elektryk\u201d, \u201eUlga termomodernizacyjna\u201d uparcie ogrzewaj\u0105 domy w\u0119glem i doje\u017cd\u017caj\u0105 wsz\u0119dzie paliwoch\u0142onnymi SUV-ami.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns are-vertically-aligned-center is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0105 niestety w\u015br\u00f3d nas takie osoby, kt\u00f3rych nie sta\u0107 na korzystanie z lepszej jako\u015bci paliw do ogrzewania domu, czy zakup samochodu elektrycznego. To ich trzeba przed wzrostem cen chroni\u0107. Mo\u017cna to zrobi\u0107 stosuj\u0105c zasad\u0119 \u201ebogaty zanieczyszczaj\u0105cy p\u0142aci\u201d, czyli sfinansowa\u0107 mechanizmy os\u0142onowe, np. transfery bezpo\u015brednie czy dofinansowanie do inwestycji w zielone technologie, z wp\u0142yw\u00f3w z podatk\u00f3w od bogatych os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0142yby przej\u015b\u0107 na korzystanie z czystej energii, ale tego nie robi\u0105.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"614\" src=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Parradee-Kietsirikul_klimat_iStock-1415959150-1024x614.jpg\" alt=\"Klimat mo\u017cna poprawi\u0107 stawiaj\u0105c na zielon\u0105 transformacj\u0119.\" class=\"wp-image-32597\" srcset=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Parradee-Kietsirikul_klimat_iStock-1415959150-1024x614.jpg 1024w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Parradee-Kietsirikul_klimat_iStock-1415959150-300x180.jpg 300w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Parradee-Kietsirikul_klimat_iStock-1415959150-768x461.jpg 768w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Parradee-Kietsirikul_klimat_iStock-1415959150-1536x922.jpg 1536w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Parradee-Kietsirikul_klimat_iStock-1415959150-2048x1229.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Czarno na bia\u0142ym<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po drugie, trzeba uwzgl\u0119dni\u0107 preferencje spo\u0142ecze\u0144stwa w polityce klimatycznej. To tak\u017ce mo\u017cna zrobi\u0107 wykorzystuj\u0105c wnioski z eksperymentu ekonomicznego. Trzeba jasno komunikowa\u0107 cele nowych podatk\u00f3w i to, jak na nich korzystamy. Polska jest jednym z najwi\u0119kszych beneficjent\u00f3w systemu ETS-1 w UE. Pomimo tego, komunikuje si\u0119 p\u00f3\u0142prawdy, np. kiedy obwiniano ETS za wzrost ceny energii w 2022 r. Tymczasem system ten m\u00f3g\u0142by uchroni\u0107 nas od waha\u0144 cen, gdyby Polska przeznacza\u0142a wp\u0142ywy z ETS na inwestycje w energetyce. Takiej samej narracji mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 w przypadku ETS-2. Zamiast skupia\u0107 si\u0119 na celach i korzy\u015bciach z tego podatku, czyli zmniejszeniu zu\u017cycia, wydobycia i importu paliw kopalnych, komunikacja zostanie silnie negatywnie nacechowana. I ETS-2 b\u0119dzie nazywany podatkiem \u201ezimnych dom\u00f3w\u201d, \u201eub\u00f3stwa energetycznego i transportowego\u201d. Dlatego, ETS-2 musi by\u0107 bardziej przejrzysty ni\u017c ETS-1 i wprowadzany z zaanga\u017cowaniem spo\u0142ecze\u0144stwa. Dobrym przyk\u0142adem takiego zaanga\u017cowania by\u0142o przeprowadzenie \u201eNarad i Panelu obywatelskiego o kosztach energii\u201d przez Fundacj\u0119 Stocznia.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/wildpixel_klimat_iStock-1178013289-1024x737.jpg\" alt=\"Pozytywne i negatywne skutki zmian klimatu.\" class=\"wp-image-32582\" width=\"855\" height=\"615\" srcset=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/wildpixel_klimat_iStock-1178013289-1024x737.jpg 1024w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/wildpixel_klimat_iStock-1178013289-300x216.jpg 300w, https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/wildpixel_klimat_iStock-1178013289-768x553.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 855px) 100vw, 855px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do tego, ETS-2 musi pokazywa\u0107 wszystkie konsekwencje \u2013 pozytywne, czyli ograniczanie zmian klimatu, lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza i wzrost bezpiecze\u0144stwa energetycznego, ale te\u017c negatywne, czyli ryzyko, \u017ce podatek stanie si\u0119 regresywny i bardziej obci\u0105\u017cy najubo\u017cszych. Badania IBS pokazuj\u0105, jak to zrobi\u0107. Nale\u017cy wprowadza\u0107 podatek stopniowo, razem z transferami bezpo\u015brednimi do gospodarstw domowych o niskich dochodach, ale te\u017c transparentnie. Nale\u017cy te\u017c uwzgl\u0119dni\u0107 preferencje spo\u0142eczne w komunikowaniu jego cel\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powinni\u015bmy pami\u0119ta\u0107, \u017ce to nie Unia \u201eka\u017ce nam\u201d odchodzi\u0107 od w\u0119gla spalanego w naszych domach. To zdrowy rozs\u0105dek, troska o klimat i fakty. Stoimy przed ryzykiem globalnego kryzysu klimatycznego. Ryzyko to jest jeszcze bardziej niepokoj\u0105ce w dobie kryzysu energetycznego, spowodowanego inwazj\u0105 Rosji na Ukrain\u0119. Odej\u015bcie od paliw kopalnych pozwoli nam ograniczy\u0107 katastrofalne zmiany klimatu &#8211; susz\u0119, powodzie, degradacj\u0119 \u015brodowiska, ale te\u017c ulepszy jako\u015b\u0107 powietrza. Zmniejszy nasz\u0105 ekspozycj\u0119 na niekontrolowane wahania cen paliw na rynkach mi\u0119dzynarodowych, albo wykorzystywanie cen energii jako broni w kolejnych konfliktach.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Artyku\u0142 zosta\u0142 opublikowany pod\u00a0tytu\u0142em\u00a0<em><a href=\"https:\/\/www.rp.pl\/opinie-ekonomiczne\/art38400521-jakub-sokolowski-laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\">Jakub Soko\u0142owski: \u0141\u0105czy nas klimat. Dzieli polityka klimatyczna<\/a><\/em>\u00a0na\u00a0portalu\u00a0<a href=\"https:\/\/klubekspertow.rp.pl\/\">Klub ekspert\u00f3w Rzeczpospolitej<\/a> oraz w wydaniu papierowym Rzeczpospolitej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eGdy wzywa schabowy, moim honorem jest walka\u201d Od tygodni obserwujemy kolejne protesty we Francji, spowodowane podwy\u017ck\u0105 wieku emerytalnego. Ten zryw nie wzi\u0105\u0142 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":32570,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2093,2246,1403,2240,1322,2252,2243],"class_list":["post-32555","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-innymi-slowy","tag-bieda","tag-ets-2","tag-jakub-sokolowski","tag-klimat","tag-kryzys-energetyczny","tag-podatki","tag-polityka-klimatyczna"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u0141\u0105czy nas klimat. Dzieli polityka klimatyczna. - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0141\u0105czy nas klimat. Dzieli polityka klimatyczna. - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201eGdy wzywa schabowy, moim honorem jest walka\u201d Od tygodni obserwujemy kolejne protesty we Francji, spowodowane podwy\u017ck\u0105 wieku emerytalnego. Ten zryw nie wzi\u0105\u0142 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-04-27T07:10:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-04-27T07:10:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Jake-Lomachevsky_klimat-plonie_iStock-1398895094_-mniejszy-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"2023\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"katarzyna\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"katarzyna\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"katarzyna\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282\"},\"headline\":\"\u0141\u0105czy nas klimat. Dzieli polityka klimatyczna.\",\"datePublished\":\"2023-04-27T07:10:02+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-27T07:10:05+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\\\/\"},\"wordCount\":1674,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/Jake-Lomachevsky_klimat-plonie_iStock-1398895094_-mniejszy-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"bieda\",\"ETS-2\",\"Jakub Soko\u0142owski\",\"klimat\",\"kryzys energetyczny\",\"podatki\",\"polityka klimatyczna\"],\"articleSection\":[\"Innymi s\u0142owy\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\\\/\",\"name\":\"\u0141\u0105czy nas klimat. Dzieli polityka klimatyczna. - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/Jake-Lomachevsky_klimat-plonie_iStock-1398895094_-mniejszy-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2023-04-27T07:10:02+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-27T07:10:05+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/Jake-Lomachevsky_klimat-plonie_iStock-1398895094_-mniejszy-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2023\\\/04\\\/Jake-Lomachevsky_klimat-plonie_iStock-1398895094_-mniejszy-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":2023,\"caption\":\"1398895094\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0141\u0105czy nas klimat. Dzieli polityka klimatyczna.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/\",\"name\":\"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych\",\"description\":\"Jeste\u015bmy niezale\u017cn\u0105 fundacj\u0105 naukow\u0105. Prowadzimy badania w obszarze m.in.: rynku pracy, polityki rodzinnej, finans\u00f3w publicznych, energii i klimatu.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282\",\"name\":\"katarzyna\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"katarzyna\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/ibs.org.pl\\\/pl\\\/author\\\/katarzyna\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0141\u0105czy nas klimat. Dzieli polityka klimatyczna. - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u0141\u0105czy nas klimat. Dzieli polityka klimatyczna. - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","og_description":"\u201eGdy wzywa schabowy, moim honorem jest walka\u201d Od tygodni obserwujemy kolejne protesty we Francji, spowodowane podwy\u017ck\u0105 wieku emerytalnego. Ten zryw nie wzi\u0105\u0142 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/","og_site_name":"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","article_published_time":"2023-04-27T07:10:02+00:00","article_modified_time":"2023-04-27T07:10:05+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":2023,"url":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Jake-Lomachevsky_klimat-plonie_iStock-1398895094_-mniejszy-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"katarzyna","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"katarzyna","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/"},"author":{"name":"katarzyna","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#\/schema\/person\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282"},"headline":"\u0141\u0105czy nas klimat. Dzieli polityka klimatyczna.","datePublished":"2023-04-27T07:10:02+00:00","dateModified":"2023-04-27T07:10:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/"},"wordCount":1674,"image":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Jake-Lomachevsky_klimat-plonie_iStock-1398895094_-mniejszy-scaled.jpg","keywords":["bieda","ETS-2","Jakub Soko\u0142owski","klimat","kryzys energetyczny","podatki","polityka klimatyczna"],"articleSection":["Innymi s\u0142owy"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/","url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/","name":"\u0141\u0105czy nas klimat. Dzieli polityka klimatyczna. - IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Jake-Lomachevsky_klimat-plonie_iStock-1398895094_-mniejszy-scaled.jpg","datePublished":"2023-04-27T07:10:02+00:00","dateModified":"2023-04-27T07:10:05+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#\/schema\/person\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/#primaryimage","url":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Jake-Lomachevsky_klimat-plonie_iStock-1398895094_-mniejszy-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/ibs.org.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Jake-Lomachevsky_klimat-plonie_iStock-1398895094_-mniejszy-scaled.jpg","width":2560,"height":2023,"caption":"1398895094"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/laczy-nas-klimat-dzieli-polityka-klimatyczna\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0141\u0105czy nas klimat. Dzieli polityka klimatyczna."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#website","url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/","name":"IBS - Instytut Bada\u0144 Strukturalnych","description":"Jeste\u015bmy niezale\u017cn\u0105 fundacj\u0105 naukow\u0105. Prowadzimy badania w obszarze m.in.: rynku pracy, polityki rodzinnej, finans\u00f3w publicznych, energii i klimatu.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/#\/schema\/person\/9c825756cc451bfa917b4491fcbdc282","name":"katarzyna","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/811d05f5ae54c34e05bbd6d8287b75ab9dea355e7211f370fa4d240c7e99462d?s=96&d=mm&r=g","caption":"katarzyna"},"url":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/author\/katarzyna\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32555","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32555"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32555\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ibs.org.pl\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}